Αρχική Σελίδα Αρχική Σελίδα
  Rss Feeds

Ασκήσεις που διενεργήθηκαν από την ΕΑΤ

i. Αποτελέσματα Πανευρωπαϊκής Άσκησης Προσομοίωσης Ακραίων Καταστάσεων (stress testing) 2011

Παρατίθεται το σχετικό Δελτίο Τύπου

Εισαγωγή

H πανευρωπαϊκή άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων του 2011 (EU Wide Stress Testing Exercise of European Banks) διενεργήθηκε υπό τον συντονισμό της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΑΤ) σε συνεργασία με τις εθνικές εποπτικές αρχές, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (EKT), την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου. Στην άσκηση συμμετείχαν οι 6 μεγαλύτεροι ελληνικοί τραπεζικοί όμιλοι (Εθνική Τράπεζα, EFG Eurobank, Alpha Bank, Τράπεζα Πειραιώς, ATEbank και Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο), που από κοινού αντιπροσωπεύουν ποσοστό άνω του 90% του συνολικού ενεργητικού του ελληνικού τραπεζικού συστήματος (εξαιρουμένων των θυγατρικών ξένων ομίλων).

Όσον αφορά το όριο αναφοράς και το δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας, δύο βασικά χαρακτηριστικά διαφοροποιούν την άσκηση σε σύγκριση με εκείνη που διενεργήθηκε πέρυσι. Πρώτον, το όριο αναφοράς διαμορφώθηκε σε 5% για τους σκοπούς της φετινής άσκησης, έναντι 6% της περσινής άσκησης. Δεύτερον, ο ορισμός του δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας που χρησιμοποιήθηκε στη φετινή άσκηση ήταν αυτός των Κύριων Βασικών Ιδίων Κεφαλαίων (Core Tier 1), έναντι των Βασικών Ιδίων Κεφαλαίων (Tier 1) της περσινής άσκησης. Τα σενάρια διαμορφώθηκαν από την EKT και καλύπτουν χρονικό ορίζοντα δύο ετών (2011-2012). Το δυσμενές σενάριο αντανακλά ακραίους υποθετικούς κινδύνους (τύπου ‘what if’). Μια επιπλέον σημαντική διαφορά από την περσινή άσκηση είναι ότι οι απαιτήσεις έναντι κεντρικών κυβερνήσεων που περιέχονται στο τραπεζικό χαρτοφυλάκιο των πιστωτικών ιδρυμάτων (banking book) αντιμετωπίζονται με μεθοδολογία αντίστοιχη εκείνης των λοιπών δανειακών χαρτοφυλακίων που ενέχουν πιστωτικό κίνδυνο (επιχειρηματικά, στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια). Σημείο εκκίνησης απετέλεσαν τα στοιχεία ισολογισμού της 31.12.2010.

Η συνέπεια εφαρμογής των σεναρίων και η εγκυρότητα των αποτελεσμάτων ενισχύθηκαν περαιτέρω από την ποιοτική αξιολόγηση των στοιχείων και των αποτελεσμάτων κάθε χώρας, την οποία πραγματοποίησαν εμπειρογνώμονες από τις εποπτικές αρχές άλλων χωρών της Ευρώπης, σε συνεργασία με στελέχη της ΕΑΤ και της ΕΚΤ.

Υποθέσεις και αποτελέσματα του δυσμενούς σεναρίου

Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή του δυσμενούς σεναρίου της άσκησης παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα:

Τράπεζα

 

 

Δείκτης Core Tier 1 την 31.12.2012

Δείκτης Core Tier 1 την 31.12.2012

(υπό το δυσμενές σενάριο)
(1)

(υπό το δυσμενές σενάριο, συμπεριλαμβανομένων των πρόσθετων μέτρων βελτίωσης του Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας)
(2)

Εθνική Τράπεζα

7,70%

9,70%

Alpha Bank

7,40%

8,20%

Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο

5,50%

7,10%

Τράπεζα Πειραιώς

5,30%

6,30%

Eurobank EFG

4,90%

7,60%

Αγροτική Τράπεζα

-0,80%

6,00%

Συνολικό πλεόνασμα κεφαλαίων έναντι του ορίου αναφοράς 5%

 

 

€2,44 δις ευρώ

€5,05 δις ευρώ


Στη στήλη 1 του πίνακα, ο Δείκτης Core Tier 1 υπολογίζεται λαμβάνοντας υπόψη μέτρα που έχουν ληφθεί έως 30.4.2011. Τα μέτρα αυτά αποτελούνται αποκλειστικά από εγκεκριμένες αυξήσεις κεφαλαίων, κρατικές ενισχύσεις και υποχρεωτικά σχέδια αναδιάρθρωσης εγκεκριμένα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στα αποτελέσματα που παρατίθενται στη στήλη 1 δεν λαμβάνονται υπόψη γενικές προβλέψεις που έχουν ήδη σχηματίσει οι τράπεζες και δράσεις που έλαβαν ή ανακοίνωσαν μετά τις 30 Απριλίου 2011.

Με βάση τα αποτελέσματα της άσκησης (στήλη 1 του πίνακα), συνολικά για τους 6 τραπεζικούς ομίλους στο τέλος του 2012 διαμορφώνεται καθαρό πλεόνασμα κεφαλαίων ύψους €2,44 δις έναντι του ποσού που αντιστοιχεί στο όριο 5% του δείκτη Core Tier 1.
 
Υπό το δυσμενές σενάριο, όταν δεν ληφθούν υπόψη τα πρόσθετα μέτρα, από τις 6 ελληνικές τράπεζες, οι τέσσερις βρίσκονται άνω του ορίου αναφοράς 5% (Εθνική Τράπεζα, Alpha Bank, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο και Τράπεζα Πειραιώς), η μία βρίσκεται οριακά κάτω του ορίου αναφοράς 5% (EFG Eurobank) και μία βρίσκεται σημαντικά κάτω του ορίου 5% (ΑΤΕbank).

Στη στήλη 2 δίνεται μια πιο αντιπροσωπευτική εικόνα της κεφαλαιακής θέσης των τραπεζών, καθώς ο Δείκτης Core Tier 1 υπολογίζεται λαμβάνοντας επιπλέον υπόψη:

(α) πρόσθετα μέτρα που ήδη υλοποιούνται ή έχουν δρομολογηθεί (π.χ. πωλήσεις ή απορροφήσεις θυγατρικών εταιριών, έκδοση μετατρέψιμων ομολόγων, αποεπενδύσεις κ.λ.π.), καθώς και

(β) τις γενικές προβλέψεις που έχουν ήδη σχηματιστεί για κάλυψη μελλοντικών ζημιών.

Πράγματι, τα προαναφερθέντα πρόσθετα μέτρα αυξάνουν σε σημαντικό βαθμό τους Δείκτες Κεφαλαιακής Επάρκειας, με αποτέλεσμα ο δείκτης Κύριων Βασικών Ιδίων Κεφαλαίων (Core Tier 1) όλων των ελληνικών τραπεζών να υπερβαίνει αισθητά το όριο αναφοράς 5%, ενώ το πλεόνασμα κεφαλαίων, συνολικά για τους έξι ομίλους, υπερδιπλασιάζεται σε €5,05 δις ευρώ.

Ειδικότερα, η ΑΤΕbank έχει σχηματίσει σημαντικού ύψους γενικές προβλέψεις (€750 εκατ.), οι οποίες δεν έχουν συμπεριληφθεί στα αποτελέσματα που εμφανίζονται στη στήλη 1. Επιπρόσθετα, η Γενική Συνέλευση των μετόχων της έχει ήδη αποφασίσει την έκδοση μετατρέψιμου σε κοινές μετοχές ομολογιακού δανείου ύψους €235 εκατ. Οι ενέργειες αυτές διαμορφώνουν τον δείκτη της ΑΤΕbank σε 6% στο τέλος του 2012.

Όσον αφορά την EFG Eurobank, εάν ληφθούν υπόψη οι πρόσθετες ενέργειες που είτε έχουν υλοποιηθεί είτε έχουν σχεδιαστεί και γνωστοποιηθεί στην Τράπεζα της Ελλάδος, η τράπεζα υπερβαίνει σημαντικά το όριο αναφοράς, καθώς ο δείκτης Core Tier 1 στο τέλος του 2012 διαμορφώνεται στο επίπεδο του 7,6%. Στις ενέργειες αυτές περιλαμβάνονται η απορρόφηση της εταιρείας χαρτοφυλακίου ΔΙΑΣ ΑΕ, η χρήση των γενικών προβλέψεων που έχει ήδη σχηματίσει η τράπεζα, η έκδοση μετατρέψιμου σε κοινές μετοχές ομολογιακού δανείου, η πώληση μεριδίου της θυγατρικής Eurobank Polbank στην Πολωνία και η διάθεση πλειοψηφικού μεριδίου της Eurobank Tekfen στην Τουρκία.

Όπως φαίνεται στη στήλη 1 του ανωτέρω πίνακα, ο δείκτης Κύριων Βασικών Ιδίων Κεφαλαίων για το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο και την Τράπεζα Πειραιώς διαμορφώνεται μεταξύ 5% και 6%. Λαμβάνοντας όμως υπόψη ενέργειες που τα δύο πιστωτικά ιδρύματα έχουν ήδη υλοποιήσει ή δρομολογήσει, οι Δείκτες Core Tier 1 διαμορφώνονται σε επίπεδα άνω του 6%. Συγκεκριμένα, ο δείκτης Core Tier 1 του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου διαμορφώνεται υπό το δυσμενές σενάριο σε 7,1% στο τέλος του 2012, εάν ληφθούν υπόψη οι γενικές προβλέψεις που έχει ήδη σχηματίσει και η μείωση του χαρτοφυλακίου συναλλαγών που έχει ήδη πραγματοποιήσει. Στην περίπτωση της Τράπεζας Πειραιώς, ο δείκτης Core Tier 1 διαμορφώνεται υπό το δυσμενές σενάριο σε 6,3% στο τέλος του 2012, εάν ληφθεί υπόψη η έκδοση μετατρέψιμου σε κοινές μετοχές ομολογιακού δανείου που έχει αποφασιστεί από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της και η ανακοινωθείσα από την τράπεζα πώληση της θυγατρικής της στην Αίγυπτο.

Γενικές επισημάνσεις

Εκ κατασκευής μια άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων δεν αποβλέπει σε πρόγνωση αναμενόμενων γεγονότων, δεδομένου ότι τα δυσμενή σενάριά της έχουν σχεδιαστεί σκοπίμως ως υποθετικά σενάρια του τύπου ‘what-if’. Συνεπώς, τα αποτελέσματα του δυσμενούς σεναρίου δεν απεικονίζουν την τρέχουσα κατάσταση ή πιθανές άμεσες κεφαλαιακές ανάγκες. Τα σενάρια αυτά συνιστούν ένα χρήσιμο εργαλείο για την παρακολούθηση της ευρωστίας του πιστωτικού συστήματος και την έγκαιρη λήψη προληπτικών μέτρων, όταν και εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο.

Τα θετικά αποτελέσματα οφείλονται στο γεγονός ότι οι τράπεζες ενίσχυσαν σε σημαντικό βαθμό τα ίδια κεφάλαιά τους την τελευταία διετία και με τις προτροπές της Τράπεζας της Ελλάδος. Η κεφαλαιακή αυτή ενίσχυση προήλθε και από στρατηγικές κινήσεις, από εσωτερική χρηματοδότηση, μη διανομή μερίσματος και έκδοση προνομιούχων μετοχών.

Η Τράπεζα της Ελλάδος θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και να διασφαλίζει ότι τα πιστωτικά ιδρύματα θα διατηρούν τα απαραίτητα κεφάλαια και θα λαμβάνουν όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα που αποβλέπουν στην ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια.

Στο πλαίσιο αυτό, με βάση το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του «Μνημονίου Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής Πολιτικής» και προκειμένου να διευκολυνθεί και η πρόσβαση των πιστωτικών ιδρυμάτων στις αγορές, η Τράπεζα της Ελλάδος έχει ζητήσει από τα πιστωτικά ιδρύματα να αναπτύξουν και να υλοποιήσουν μεσοπρόθεσμα σχέδια χρηματοδότησης, ενώ οφείλουν να διατηρούν τον δείκτη Core Tier 1 σε ελάχιστο επίπεδο 10% από τις αρχές του 2012. Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει επίσης αποφασίσει τη διενέργεια διαγνωστικής μελέτης για τα χαρτοφυλάκια δανείων των πιστωτικών ιδρυμάτων, η οποία θα ολοκληρωθεί περί τα τέλη του 2011. Τα αποτελέσματα της διαγνωστικής μελέτης θα ληφθούν υπόψη, μεταξύ άλλων, για τον καθορισμό πρόσθετου περιθωρίου κεφαλαίων στο πλαίσιο του Πυλώνα 2. Επιπλέον, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το οποίο έχει συσταθεί στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης της ελληνικής οικονομίας, παρέχει ένα πρόσθετο δίκτυ ασφαλείας για την κεφαλαιακή επάρκεια των ελληνικών τραπεζών, αν και εφόσον χρειαστεί.

Τα ανωτέρω μέτρα σε επίπεδο χρηματοπιστωτικού συστήματος, σε συνδυασμό με τα μέτρα που θα ληφθούν από κάθε πιστωτικό ίδρυμα, εγγυώνται τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των επενδυτών και των καταθετών.

Τα αναλυτικά αποτελέσματα ανά τράπεζα είναι διαθέσιμα στις ιστοσελίδες των τραπεζών.

Περισσότερες πληροφορίες για τα σενάρια, τη μεθοδολογία και τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα είναι διαθέσιμα από την ΕΑΤ στον σύνδεσμο (http://www.eba.europa.eu/risk-analysis-and-data/eu-wide-stress-testing/2011).


ii. Αποτελέσματα Πανευρωπαϊκής Άσκησης Προσομοίωσης Κατάστασης Κρίσης (stress testing) 2010


Εισαγωγή

Η Τράπεζα της Ελλάδος χαιρετίζει τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της ευρωπαϊκής άσκησης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress test) που οργανώθηκε από την Επιτροπή Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών (CEBS) και τις εθνικές εποπτικές αρχές, σε στενή συνεργασία με την ΕΚΤ. Σκοπός της άσκησης είναι η αξιολόγηση της συνολικής ικανότητας του τραπεζικού τομέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απορροφήσει τυχόν περαιτέρω σημαντικούς οικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς κραδασμούς. Η άσκηση αποτελεί σημαντικό βήμα στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της σταθερότητας του τραπεζικού τομέα στην ΕΕ και τη ζώνη του ευρώ.

Η άσκηση διενεργήθηκε ανά τράπεζα σε συνολικό δείγμα 91 τραπεζών της ΕΕ από 20 κράτη μέλη, που καλύπτουν τουλάχιστον το 50% του τραπεζικού τομέα κάθε χώρας, σε ενοποιημένη βάση. Στην άσκηση χρησιμοποιήθηκαν δύο σενάρια για το 2010 και το 2011: (1) το βασικό, το οποίο συμβαδίζει με τις υπάρχουσες μακροοικονομικές εκτιμήσεις για το 2010 και το 2011, και (2) το δυσμενές, το οποίο ενσωματώνει ακραίους κινδύνους, που σχετίζονται κατά κύριο λόγο με τον κίνδυνο χρέους χώρας και μια σημαντική επιδείνωση των μακροοικονομικών συνθηκών. Το δυσμενές σενάριο έχει σχεδιαστεί ως ένα σενάριο ιδιαίτερα δυσμενών υποθέσεων (τύπου what-if), που είναι πολύ απίθανο να πραγματοποιηθούν.

Στην περίπτωση της Ελλάδος, το δυσμενές σενάριο υποθέτει μία εντονότερη ύφεση το 2010 και το 2011 από τις τρέχουσες προβλέψεις των διεθνών οργανισμών, καθώς και επιτόκια πολύ υψηλότερα από τα τρέχοντα.

Στην άσκηση συμμετείχαν οι 6 μεγαλύτεροι ελληνικοί τραπεζικοί όμιλοι (Εθνική Τράπεζα, EFG Eurobank, Alpha Bank, Τράπεζας Πειραιώς, ΑΤΕbank και Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο), οι οποίοι αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 90% του ενεργητικού του ελληνικού τραπεζικού συστήματος (εξαιρουμένων των ξένων θυγατρικών).

Αποτελέσματα

Για το σύνολο των έξι τραπεζικών ομίλων τα αποτελέσματα της άσκησης προσομοίωσης υποδηλώνουν καθαρό πλεόνασμα κεφαλαίων ύψους € 3,3 δισεκ. έναντι του ποσού που αντιστοιχεί στο όριο του 6% για τον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας Tier 1, το οποίο συμφωνήθηκε αποκλειστικά για τους σκοπούς αυτής της άσκησης. Σε καμία περίπτωση το όριο αυτό δεν πρέπει να ερμηνευθεί ως εποπτικό ελάχιστο, το οποίο, όπως είναι γνωστό, ορίζεται σε 4%. Επίσης δεν πρέπει να εκληφθεί ως εξατομικευμένος δείκτης που αντανακλά το προφίλ κινδύνου του κάθε ιδρύματος που ορίζεται για εποπτικούς σκοπούς στο πλαίσιο του Πυλώνα 2 της Οδηγίας ΕΚ 2006/48.

Τα αποτελέσματα ανά τράπεζα είναι διαθέσιμα στις ιστοσελίδες των έξι τραπεζών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτά, υπό το δυσμενές σενάριο πέντε ελληνικές τράπεζες περνούν με επιτυχία την άσκηση. Τέσσερις από τις τράπεζες αυτές (ΤΤ, Alpha Bank, EFG Eurobank, Εθνική) υπερβαίνουν το όριο αναφοράς του 6%, ενώ μία (Πειραιώς) βρίσκεται στο όριο αναφοράς. Στην περίπτωση της ATEbank ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας (Tier 1), μειώνεται σε 4,4% στο τέλος του 2011, σημειώνοντας έλλειμμα κεφαλαίου 242 εκατ. ευρώ.

Είναι επίσης σημαντικό να τονιστεί ότι στο βασικό σενάριο της άσκησης και οι έξι ελληνικές τράπεζες υπερβαίνουν το όριο του 6%.

Σχολιασμός αποτελεσμάτων

Για την ορθή ερμηνεία των αποτελεσμάτων της άσκησης, είναι σημαντικό να αναγνωριστεί η ακριβής σημασία των δεικτών και των νομισματικών μεγεθών που προκύπτουν από τα διαφορετικά επιμέρους σενάρια, τα οποία διαμορφώθηκαν για τους σκοπούς της πανευρωπαϊκής άσκησης. Τα αποτελέσματα του δυσμενούς σεναρίου δεν αντανακλούν την παρούσα κατάσταση ή πιθανές άμεσες κεφαλαιακές ανάγκες. Εκ κατασκευής της, μια άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων δεν στοχεύει σε πρόγνωση αναμενόμενων γεγονότων, δεδομένου ότι τα δυσμενή σενάριά της έχουν σχεδιαστεί σκοπίμως ως υποθετικά σενάρια του τύπου “what-if”.

Στο τέλος του 2009 οι έξι συμμετέχουσες τράπεζες είχαν δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων (Tier 1) που κυμαινόταν μεταξύ 8,4% και 17,1%. Παρότι η εφαρμογή των ακραία δυσμενών υποθέσεων της άσκησης προσομοίωσης οδηγεί σε μείωση του δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων, που κυμαίνεται μεταξύ 3 και 7 ποσοστιαίων μονάδων, το υψηλό σημείο εκκίνησης επιτρέπει στις πέντε από τις έξι ελληνικές τράπεζες να περνούν επιτυχώς την άσκηση.

Η σημαντική ενίσχυση των ιδίων κεφαλαίων τους, κατά τη διάρκεια του 2009, δικαιολογεί αυτήν την επίδοση των ελληνικών τραπεζών. Η κεφαλαιακή αυτή ενίσχυση προήλθε κυρίως από κεφάλαια που ορισμένες τράπεζες συγκέντρωσαν από την αγορά, την εσωτερική χρηματοδότηση από την κερδοφορία και τη μη διανομή μερίσματος κατά το 2009, καθώς και την έκδοση προνομιούχων μετοχών.

Η Τράπεζα της Ελλάδος, από την πλευρά της, θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, ώστε να εξασφαλίσει ότι θα γίνουν οι αναγκαίες ενέργειες για την ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών, όπου αυτό είναι αναγκαίο. Σε κάθε περίπτωση, η σύσταση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με διαθέσιμα κεφάλαια ύψους € 10 δισεκ., στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης της ελληνικής οικονομίας, παρέχει ένα πρόσθετο δίκτυ ασφαλείας για την κεφαλαιακή επάρκεια των ελληνικών τραπεζών. Επιπρόσθετα, €1,2 δισεκ. είναι διαθέσιμα μέσω του μέτρου κεφαλαιακής ενίσχυσης του Ν. 3723/2008.

Τα αναλυτικά αποτελέσματα ανά τράπεζα είναι διαθέσιμα στις ιστοσελίδες των τραπεζών.

Περισσότερες πληροφορίες για τα σενάρια, τη μεθοδολογία και τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα είναι διαθέσιμα από την ΕΑΤ στον σύνδεσμο (http://www.eba.europa.eu/risk-analysis-and-data/eu-wide-stress-testing/2010).