Αρχική Σελίδα Αρχική Σελίδα
  Rss Feeds

Πληρωμές στο TARGET2/TARGET2-GR

Το TARGET2 είναι το κυρίαρχο σύστημα μεγάλων πληρωμών στην Ευρώπη, και ένα από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως, διακανονίζοντας σχεδόν το 90% της συνολικής αξίας των μεγάλων πληρωμών σε ευρώ. Το 2016, περισσότερα από 1.000 άμεσα μέλη συμμετείχαν στο TARGET2 το οποίο πραγματοποίησε κύκλο εργασιών 446 € τρισ. (βλ. TARGET Annual Report 2016). Στο σύστημα διακανονίζονται διμερώς οι εντολές πληρωμής που διαβιβάζουν τα άμεσα μέλη του καθώς επίσης και εντολές που προέρχονται από τα επικουρικά συστήματα (ΕΣ) ως αποτέλεσμα της εκκαθάρισης και του συμψηφισμού πληρωμών. Στη πρώτη περίπτωση, ο εντολέας της πληρωμής είναι είτε πελάτης του ΠΙ (πελατειακή εντολή), είτε το ίδιο το ΠΙ (διατραπεζική εντολή), ενώ στη δεύτερη το ΕΣ αποστέλλει αρχείο συμψηφισμού το οποίο διακανονίζεται στο TARGET2 βάσει ενός μοντέλου διακανονισμού. Επιπρόσθετα, διακανονίζονται πληρωμές Εθνικών Κεντρικών Τραπεζών που αφορούν σε θεμελιώδεις λειτουργίες που σχετίζονται με το Ευρωσύστημα, όπως για παράδειγμα πληρωμές που αφορούν στην εφαρμογή των πράξεων νομισματικής πολιτικής. Το TARGET2 αποτελεί μια Ενιαία Κοινή Πλατφόρμα (ΕΚΠ) πληρωμών την οποία διαχειρίζεται το Ευρωσύστημα με τρόπο αποκεντρωτικό, δηλαδή κάθε ΕθνΚΤ έχει την ευθύνη διαχείρισης της δικής της συνιστώσας TARGET2. Έτσι, το ΤΑRGET2-GR αποτελεί τη συνιστώσα του TARGET2 την οποία διαχειρίζεται η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) και στην οποία συμμετέχουν η ΤτΕ, τα ΠΙ και τα ΕΣ που δραστηριοποιούνται στη χώρα.

 

Βασικά μεγέθη TARGET2 / TARGET2-GR

2016

Συμμετοχή

 

TARGET2

TARGET2-GR

Άμεσα μέλη

 

1.076

33

εκ των οποίων

Κεντρικές τράπεζες

25

1

 

Συστήματα πληρωμών λιανικής

24

2

 

Συστήματα διακανονισμού τίτλων

30

1

 

Κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι

4

-

 

Λοιπά μέλη (κυρίως ΠΙ)

971

29

Έμμεσα μέλη

 

701

5

 

Σύνολο πληρωμών

 

 

 

Όγκος Πληρωμών

σε εκατομμύρια

87,9

0,7

Μερίδιο (όγκου)

ποσοστό %

 

0,8

Αξία Πληρωμών

σε € δισεκατομμύρια

445.878,1

2.991,0

Μερίδιο (αξίας)

ποσοστό %

 

0,7

 

Πληρωμές ανά κατηγορία

(ποσοστό %, όγκος)

 

 

Πελατειακές - Διατραπεζικές

 

75

61

Με την Κεντρική Τράπεζα

 

7

27

Επικουρικών Συστημάτων

 

15

11

Μεταφορές Ρευστότητας

 

3

1

 

Πληρωμές ανά κατηγορία

(ποσοστό %, αξία)

 

 

Πελατειακές - Διατραπεζικές

 

38

3

Με την Κεντρική Τράπεζα

 

12

87

Επικουρικών Συστημάτων

 

23

9

Μεταφορές Ρευστότητας

 

26

1

πηγή: ΕΚΤ / Τράπεζα της Ελλάδος

 

 

Στο γράφημα που ακολουθεί, τα ενεργά εικονίδια παραπέμπουν σε συνοπτική παρουσίαση των επιμέρους πληρωμών που πραγματοποιούνται στη συνιστώσα TARGET2-GR.

 

   

 

Πράξεις ανοικτής αγοράς

Οι πράξεις ανοικτής αγοράς διενεργούνται με πρωτοβουλία της ΕΚΤ η οποία αποφασίζει το μέσο, τους όρους και τις προϋποθέσεις της διενέργειάς τους (βλ. Οι πράξεις ανοικτής αγοράς ). Το σύνηθες μέσο είναι οι πράξεις κύριας αναχρηματοδότησης οι οποίες διενεργούνται μία φορά την εβδομάδα και έχουν διάρκεια συνήθως μιας εβδομάδας. Οι πράξεις αυτές παρέχουν ρευστότητα στα ΠΙ μέσω αντιστρεπτών συναλλαγών και εκτελούνται από την ΤτΕ. Το χρηματικό σκέλος αυτών διακανονίζεται ταυτόχρονα με τη δέσμευση του ενεχύρου το οποίο διαθέτει το ΠΙ για το σκοπό αυτό. Με τη λήξη της περιόδου δανεισμού επιστρέφεται το κεφάλαιο και ο αναλογούν τόκος στην ΤτΕ, η οποία ταυτόχρονα αποδεσμεύει το ενέχυρο.

Πάγιες διευκολύνσεις

Στο πλαίσιο της νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος, η ΤτΕ παρέχει στα εγχώρια ΠΙ διευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων και οριακής χρηματοδότησης. Στην αποδοχή καταθέσεων το ΠΙ τοποθετεί μέρος της ρευστότητας του στη ΤτΕ επί της οποίας λογίζεται τόκος μιας ημέρας. Σε ότι αφορά στην οριακή χρηματοδότηση, τα ΠΙ οφείλουν να διαθέτουν αποδεκτό ενέχυρο προκειμένου να λάβουν δάνειο μιας ημέρας από την ΤτΕ, σε περίπτωση όπου διαφαίνεται ότι το υπόλοιπο του RTGS λογαριασμού τους πρόκειται να είναι αρνητικό κατά το κλείσιμο του συστήματος (marginal lending on request). Σε περίπτωση όπου δεν προβλεφθεί η παραπάνω απαίτηση, παρέχεται αυτόματα έντοκη οριακή χρηματοδότηση (automatic marginal lending) σε αντικατάσταση της ενδοημερήσιας πίστωσης.

Διατραπεζικές πληρωμές

Τα μέλη του TARGET2-GR έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στις αγορές του Ευρωσυστήματος και κυρίως στην ευρωπαϊκή αγορά χρήματος. Οι πληρωμές μεταξύ ΠΙ στο πλαίσιο αυτό, αλλά και γενικότερα, οι πληρωμές μεταξύ ΠΙ που διενεργούνται για ίδιο λογαριασμό (δηλαδή όχι για λογαριασμό πελάτη τους) ονομάζονται διατραπεζικές. Οι διατραπεζικές πληρωμές μεταξύ ΠΙ της ίδιας νομικής οντότητας αποτελούν μεταφορές ρευστότητας.

Διακανονισμοί επικουρικών συστημάτων

Συστήματα Πληρωμών λιανικής

Τα συστήματα πληρωμών λιανικής διακανονίζουν τις τελικές τους θέσεις στο σύστημα TARGET2-GR

  • Σύστημα πληρωμών ΔΙΑΣ
    Σε ημερήσια βάση πραγματοποιούνται στο TARGET2-GR εννέα κύκλοι διακανονισμού της ΔΙΑΣ οι οποίοι περιλαμβάνουν εγχώριες και διασυνοριακές πληρωμές. Για τις διασυνοριακές πληρωμές η ΔΙΑΣ συνεργάζεται με την EQUENS (Κέντρο Εκκαθάρισης και Διακανονισμού με έδρα την Ολλανδία), ενώ παρέχει τεχνική διευκόλυνση σε ΠΙ που είναι μέλη του EBA STEP2 (Πανευρωπαϊκό Κέντρο Εκκαθάρισης και Διακανονισμού). 
  • Γραφείο Συμψηφισμού Αθηνών (ΓΣΑ)
    Το ΓΣΑ προβαίνει στην εκκαθάριση των τραπεζικών και ιδιωτικών επιταγών, σε ευρώ ή ξένα νομίσματα, που εμφανίζονται προς πληρωμή σε τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα (βλ. Γραφείο Συμψηφισμού Αθηνών). Ο διακανονισμός των αποτελεσμάτων της εκκαθάρισης των επιταγών σε ευρώ του ΓΣΑ πραγματοποιείται την ίδια ημέρα στο σύστημα πληρωμών TARGET2-GR.

Συστήματα Διακανονισμού χρεογράφων

  • Σύστημα Παρακολούθησης Συναλλαγώω επί Τίτλων με Λογιστική Μορφή (Άυλοι Τίτλοι)
     
    Μέσω του συστήματος εκδίδονται, καταχωρίζονται και παρακολουθούνται άυλοι τίτλοι του Ελληνικού Δημοσίου καθώς και λοιπών φορέων. Επίσης διενεργείται η εκκαθάριση και ο διακανονισμός τίτλων οι οποίοι είναι καταχωρημένοι σε λογαριασμούς φορέων(βλ. Άϋλoι Τίτλoι). Η Τράπεζα της Ελλάδος, ως Διαχειριστής του Συστήματος, από τις 22 Ιουνίου 2015 συμμετέχει στο TARGET2-Securities (T2S), την ενιαία πλατφόρμα διακανονισμού τίτλων του ευρωσυστήματος (βλ. Target-Securities (T2S) ), ενώ ο διακανονισμός του χρηματικού σκέλους των συναλλαγών διενεργείται, σε χρήμα κεντρικής τράπεζας, μέσω των ειδικών λογαριασμών μετρητών (ΕΛΜ) στο TARGET2. 
  • Σύστημα Διακανονισμού Συναλλαγών Χρηματιστηρίου Αθηνών (ΕΧΑΕ)
    Η ΕΧΑΕ διαχειρίζεται το αποθετήριο και το σύστημα διακανονισμού χρεογράφων για το σύνολο των συναλλαγών του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Το Ελληνικό Κεντρικό Αποθετήριο Τίτλων (ΕΛΚΑΤ) είναι μέλος του συστήματος πληρωμών TARGET2-GR ως επικουρικό σύστημα. Παρέχει διακανονισμό τίτλων το χρηματικό σκέλος των οποίων διακανονίζεται στο TARGET2-GR.

Πληρωμές Λιανικής στο TARGET2-GR

Πελατειακές πληρωμές
Εκτός του διακανονισμού των συστημάτων πληρωμών λιανικής, στο TARGET2-GR διακανονίζονται και πελατειακές πληρωμές δηλαδή πληρωμές λιανικής οι οποίες είναι κατά τεκμήριο μικρής αξίας και εκτελούνται από τα ΠΙ για λογαριασμό της πελατείας τους.
Η επιλογή του TARGET2-GR για την πραγματοποίηση μιας πελατειακής πληρωμής αντί ενός συστήματος πληρωμών λιανικής σχετίζεται κυρίως με τον επιθυμητό χρόνο διακανονισμού της αφού στο TARGET2-GR παρέχεται τελικός διακανονισμός των πληρωμών σε συνεχή χρόνο, στις ώρες λειτουργίας του. Το μερίδιο των πελατειακών πληρωμών στο σύνολο των πληρωμών που διακανονίστηκαν στο TARGET2-GR, για το έτος 2017, διαμορφώθηκε στο 56,2% όσον αφορά τον όγκο και 2,7% την αξία αντίστοιχα.

  • Διασυνοριακές πελατειακές πληρωμές
    Περιλαμβάνονται οι πελατειακές πληρωμές μεταξύ ΠΙ τα οποία είναι άμεσα μέλη στο TARGET2 και ανήκουν σε διαφορετικές συνιστώσες του. Οι πληρωμές αυτές δημιουργούν αντίστοιχες απαιτήσεις και υποχρεώσεις μεταξύ των υποκείμενων ΕθνΚΤ (βλ. Υπόλοιπο λογαριασμού TARGET2). Επιπρόσθετα, το TARGET2 χρησιμοποιείται ως δίαυλος για πληρωμές από και προς ΠΙ με έδρα εκτός της ΕΕ μέσω ανταποκριτών τους στο TARGET2. Τα σημαντικότερα ΠΙ ανταποκριτές εντοπίζονται στις συνιστώσες TARGET2 της Γερμανίας, Ισπανίας, Γαλλίας, Ολλανδίας και Βελγίου (στοιχεία ΕΚΤ). Έχει υπολογιστεί ότι με τον τρόπο αυτό, περισσότερα από 55.000 ΠΙ παγκοσμίως έχουν τη δυνατότητα να είναι εντολείς ή αποδέκτες πληρωμών καθιστώντας έτσι το TARGET2 έναν παγκόσμιο κόμβο για τη διενέργεια πληρωμών σε ευρώ. Μια λεπτομερής ανάλυση των πληρωμών στο TARGET2 με βάση το ΠΙ εντολέα και ΠΙ αποδέκτη κάθε πληρωμής δίνει τη δυνατότητα χαρτογράφησης των πληρωμών σε ευρώ σε παγκόσμια κλίμακα ( βλ. TARGET2: a global hub for processing payments in euro).

Άμεσες πληρωμές
Το Ευρωσύστημα αναπτύσσει μια νέα μονάδα για τη πραγματοποίηση άμεσων πληρωμών, το TARGET2 Instant Payment Settlement(TIPS), με έναρξη λειτουργίας τον Νοέμβριο του 2018. Η υπηρεσία αυτή θα είναι διαθέσιμη 24/7/365, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, και θα συνυπάρχει με αντίστοιχες υπηρεσίες της αγοράς (Instant Payments Solutions).

Διαχείριση ρευστότητας
Το Ευρωσύστημα ενέκρινε την τεχνική και λειτουργική ενοποίηση του TARGET2 με το T2S, ώστε οι τελικοί χρήστες του TARGET2 να μπορούν να επωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα των τελευταίας τεχνολογίας λειτουργιών του T2S. Ένα μεγάλο πλεονέκτημα, μετά την ενοποίηση των TARGET2-T2S, θα αποτελεί η κεντρική διαχείριση ρευστότητας (Central Liquidity Management (CLΜ)) που θα επιτρέπει στους συμμετέχοντες μια σαφή κατανομή της ρευστότητας για τους διαφορετικούς σκοπούς διακανονισμού (Τ2, Τ2S, TIPS).


 

Επικοινωνία
Διεύθυνση Συστημάτων Πληρωμών και Διακανονισμού
Τμήμα Μελέτης Θεμάτων Μεταφοράς Κεφαλαίων και Λειτουργίας Υποδομών
Μεσογείων 341, ΤΚ 152 31, Χαλάνδρι

Γιώργος Κορφιάτης                                  Ηλίας Γρίβας
210 6799 781                                         210 6799 783
ykorfiatis@bankofgreece.gr                      igrivas@bankofgreece.gr

Πράξεις ανοικτής αγοράς Πάγιες διευκολύνσεις Διατραπεζικές πληρωμές Διακανονισμοί επικουρικών συστημάτων Διακανονισμοί επικουρικών συστημάτων Πελατειακές πληρωμές Άμεσες πληρωμές Διαχείριση ρευστότητας Πράξεις ανοικτής αγοράς Πάγιες διευκολύνσεις Διατραπεζικές πληρωμές Διακανονισμοί επικουρικών συστημάτων Διακανονισμοί επικουρικών συστημάτων Πελατειακές πληρωμές Άμεσες πληρωμές Διαχείριση ρευστότητας