Αρχική Σελίδα Αρχική Σελίδα
  Rss Feeds

Θεσμικό Πλαίσιο Εξυγίανσης

Η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαμόρφωσαν θεσμικό πλαίσιο για την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων, αναθέτοντας τις σχετικές αρμοδιότητες στην Τράπεζα της Ελλάδος. Πιο συγκεκριμένα, τον Οκτώβριο του 2011 ο ν. 4021/2011 εισήγαγε τροποποιήσεις στον ν. 3601/2007 που, μεταξύ άλλων, αφορούσαν τη λήψη μέτρων εξυγίανσης επί των πιστωτικών ιδρυμάτων. Στη συνέχεια, το 2014 ψηφίστηκε ο ν. 4261/2014, ο οποίος ενσωμάτωσε τις διατάξεις της Οδηγίας 2013/36/ΕΕ (Capital Requirements Directive − CRD IV) και περιέλαβε όλα τα άρθρα σχετικά με την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων. Το 2015, με την ψήφιση του ν. 4335/2015, ο οποίος ενσωματώνει την Οδηγία 2014/59/ΕΕ “για τη θέσπιση πλαισίου για την ανάκαμψη και την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων” (Bank Recovery and Resolution Directive – BRRD), θεσπίστηκε το πλαίσιο εξυγίανσης πιστωτικών ιδρυμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με τη θέση σε ισχύ από 1.1.2016 του Κανονισμού 806/2014 “περί θεσπίσεως ενιαίων κανόνων και διαδικασίας για την εξυγίανσης πιστωτικών ιδρυμάτων και ορισμένων επιχειρήσεων επενδύσεων στο πλαίσιο ενός Ενιαίου Μηχανισμού Εξυγίανσης και ενός Ενιαίου Ταμείου Εξυγίανσης και τροποποιήσεως του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010” (Κανονισμός SRM), διαμορφώθηκε εναρμονισμένο πλαίσιο εξυγίανσης για τα πιστωτικά ιδρύματα της ευρωζώνης. Οι δύο τελευταίες νομικές πράξεις αποτελούν από κοινού το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την εξυγίανση των ιδρυμάτων εντός της ευρωζώνης.

Οδηγία για την Ανάκαμψη και Εξυγίανση Πιστωτικών Ιδρυμάτων και Επιχειρήσεων Επενδύσεων (BRRD)

Η χρηματοπιστωτική κρίση ανέδειξε την έλλειψη, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, επαρκών εργαλείων για την αποτελεσματική αντιμετώπιση μη υγιών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων. Έτσι, θεσπίστηκε η Οδηγία 2014/59/ΕΕ “για τη θέσπιση πλαισίου για την ανάκαμψη και την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων” (Bank Recovery and Resolution Directive – BRRD), η οποία εφοδιάζει τις αρχές με ένα εναρμονισμένο σύνολο εργαλείων για την έγκαιρη παρέμβαση σε ένα ίδρυμα που τελεί σε κατάσταση αφερεγγυότητας ή επαπειλούμενης αφερεγγυότητας, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια των κρίσιμων λειτουργιών του και να ελαχιστοποιηθούν οι αρνητικές επιπτώσεις στο οικονομικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η BRRD ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με το άρθρο 2 του ν. 4335/2015 τον Ιούλιο του 2015.

Για την έγκαιρη διαχείριση κρίσεων, η BRRD θεσπίζει μεταξύ άλλων:

- μια σειρά μέσων και κανόνων για την πρόληψη και αντιμετώπιση κρίσεων σε 3 στάδια:

    • προπαρασκευαστικά και προληπτικά μέτρα (preparatory and preventative measures) (όπως σχέδια        ανάκαμψης και σχέδια εξυγίανσης)
    • μέτρα έγκαιρης παρέμβασης (early intervention measures)
    • μέτρα εξυγίανσης (resolution measures)

- τη δημιουργία εθνικών αρχών εξυγίανσης

- ένα ευρωπαϊκό σύστημα χρηματοδοτικών ρυθμίσεων (ταμεία εξυγίανσης).

Κανονισμός για τον Eνιαίο Mηχανισμό Eξυγίανσης (Κανονισμός SRM)

Το 2012 συμφωνήθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο η δημιουργία τραπεζικής ένωσης, με στόχο την εφαρμογή κοινών εργαλείων για τη μικροπροληπτική και μακροπρολητική εποπτεία, τη διαχείριση κρίσεων και την εξυγίανση των τραπεζών της ευρωζώνης. Η τραπεζική ένωση στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM), τον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης (SRM) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ασφάλισης των Καταθέσεων (EDIS), του οποίου η σύσταση εκκρεμεί. Σε ό,τι αφορά τον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης, το 2014 θεσπίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, επί της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου, ο Κανονισμός 806/2014 “περί θεσπίσεως ενιαίων κανόνων και διαδικασίας για την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και ορισμένων επιχειρήσεων επενδύσεων στο πλαίσιο ενός Ενιαίου Μηχανισμού Εξυγίανσης και ενός Ενιαίου Ταμείου Εξυγίανσης και τροποποιήσεως του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010” (Κανονισμός SRM).

Με τον Κανονισμό SRM ιδρύονται: α) το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης (Single Resolution Board − SRB), το οποίο είναι η κεντρική αρχή εξυγίανσης των συμμετεχόντων κρατών-μελών και το οποίο μαζί με τις εθνικές αρχές εξυγίανσης αποτελούν τον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης (Single Resolution Mechanism – SRM), και β) το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης (Single Resolution Fund − SRF). Ταυτόχρονα, καθορίζονται οι αρμοδιότητες του SRB και των εθνικών αρχών εξυγίανσης και η εν γένει μεταξύ τους συνεργασία. Από 1 Ιανουαρίου 2016 το SRB είναι υπεύθυνο, μεταξύ άλλων, για την κατάρτιση σχεδίων εξυγίανσης σημαντικών οντοτήτων και ομίλων και διασυνοριακών τραπεζικών ομίλων εγκατεστημένων στην ευρωζώνη, την ενδεχόμενη λήψη μέτρων εξυγίανσης στις προαναφερόμενες οντότητες και τον προσδιορισμό των πιο κατάλληλων ενεργειών για την εκπλήρωση των στόχων του νέου θεσμικού πλαισίου εξυγίανσης. Οι εθνικές αρχές εξυγίανσης, πέρα από τη συμμετοχή στη λήψη των προαναφερόμενων αποφάσεων, είναι αρμόδιες για τα σχέδια και τις ενέργειες εξυγίανσης στα λοιπά πιστωτικά ιδρύματα. Επιπλέον, υλοποιούν όλες τις σχετικές αποφάσεις που εκδίδει το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης.

Το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης, που συστάθηκε με τον Κανονισμό SRM, είναι ένα υπερεθνικό ταμείο, το οποίο προορίζεται να χρησιμοποιείται για τους σκοπούς της εξυγίανσης και διοικείται από το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης. Το Ταμείο χρηματοδοτείται από τις εισφορές των ιδρυμάτων των συμμετεχόντων στον SRM κρατών και μέσα σε ένα διάστημα οκτώ ετών μέχρι 1.1.2024 θα πρέπει τα διαθέσιμά του να έχουν φθάσει τουλάχιστον το 1% του ύψους των εγγυημένων καταθέσεων όλων των ιδρυμάτων που έχουν άδεια λειτουργίας σε όλα τα συμμετέχοντα κράτη (ποσό που εκτιμάται ότι θα ανέρχεται περίπου σε 55 δισεκ. ευρώ). Σημειώνεται ότι το Ταμείο αποτελείται αρχικά από “εθνικά τμήματα”, τα οποία σταδιακά θα συγχωνευθούν στη διάρκεια του μεταβατικού διαστήματος των 8 ετών, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στη διακρατική Συμφωνία για τη μεταφορά και την αμοιβαιοποίηση των εισφορών στο Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης (intergovernmental Agreement on the transfer and mutualisation of contributions to the Single Resolution Fund – IGA). Η εν λόγω Συμφωνία, προβλέπει τη μεταφορά των εισφορών που συλλέγονται στα κράτη-μέλη προς το SRF και καθορίζει τη λειτουργία των επιμέρους τμημάτων του και τον τρόπο αμοιβαιοποίησής τους εντός της μεταβατικής οκταετίας.

Κατ’ Εξουσιοδότηση Κανονισμοί σχετικοί με την BRRD

Εκτελεστικοί Κανονισμοί σχετικοί με την BRRD

Κατ’ Εξουσιοδότηση Κανονισμοί σχετικοί με τον SRMR

Εκτελεστικοί Κανονισμοί σχετικοί με τον SRMR


 
Σχετικοί Σύνδεσμοι