EN

Yπόλοιπο λογαριασμού TARGET2

Το TARGET2 είναι το σύστημα πληρωμών του Ευρωσυστήματος μέσω του οποίου πραγματοποιείται σε συνεχή χρόνο ο ακαθάριστος και αμετάκλητος διακανονισμός των πληρωμών σε ευρώ, σε χρήμα κεντρικής τράπεζας.

Στο TARGET2 συμμετέχουν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες (ΕθνΚΤ) των κρατών-μελών της ευρωζώνης, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και οι ΕθνΚΤ της Βουλγαρίας, της Δανίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας και της Κροατίας. Στο πλαίσιο ενός αποκεντρωμένου σχεδιασμού, κάθε ΕθνΚΤ διαχειρίζεται τη δική της συνιστώσα στο TARGET2. Το ΤΑRGET2-GR αποτελεί την ελληνική συνιστώσα του TARGET2, την οποία διαχειρίζεται η Τράπεζα της Ελλάδος.

Στο ΤΑRGET2-GR συμμετέχουν τα πιστωτικά ιδρύματα (ΠΙ) που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, η ΔΙΑΣ Α.Ε., το Γραφείο Συμψηφισμού Αθηνών (ΓΣΑ), το Ελληνικό Κεντρικό Αποθετήριο Τίτλων (ΕΛΚΑΤ), η Εταιρία Εκκαθάρισης Συναλλαγών του Ελληνικού Χρηματιστηρίου (ΕΤΕΚ) και η Τράπεζα της Ελλάδος.

Οι πληρωμές που διακανονίζονται μέσω TARGET2 καλύπτουν όλο το φάσμα των συναλλαγών σε ευρώ εντός του Ευρωσυστήματος.

Στο ΤΑRGET2 διακανονίζονται:

  • οι πράξεις νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος
  • το χρηματικό σκέλος σε ευρώ των πράξεων αγοραπωλησίας τίτλων και συναλλάγματος
  • οι συμψηφισμοί άλλων συστημάτων μεγάλων πληρωμών και πληρωμών λιανικής
  • πληρωμές μεταξύ ΕθνΚΤ ή/και ΠΙ που συμμετέχουν στο TARGET2.

Στο TARGET2 πραγματοποιούνται οι ακόλουθες εντολές πληρωμής:

  • μεταφορές πίστωσης μεταξύ δύο μελών για δικό τους λογαριασμό (π.χ. διατραπεζικές εντολές) ή για λογαριασμό και κατόπιν εντολής πελάτη τους (πελατειακές εντολές). Ειδικότερα, οι πελατειακές εντολές αποτελούν πληρωμές λιανικής οι οποίες διακανονίζονται στο σύστημα και στις οποίες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, πληρωμές που αφορούν αγορές αγαθών, υπηρεσιών και περιουσιακών στοιχείων, εξόφληση υποχρεώσεων, παροχή χρηματοδότησης, μεταφορές κεφαλαίων 
  • εντολές συμψηφισμού που προέρχονται από τα Επικουρικά Συστήματα
  • άμεσες χρεώσεις, οι οποίες συνήθως λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο συγκεκριμένων λειτουργιών του Ευρωσυστήματος (πάγιες διευκολύνσεις, πράξεις αναχρηματοδότησης κ.ά.), αλλά και μεταξύ των μελών κατόπιν παροχής σχετικής εξουσιοδότησης.

Κάθε μέλος στο TARGET2 τηρεί τουλάχιστον έναν τρεχούμενο λογαριασμό σε μία ΕθνΚΤ, μέσω του οποίου αποστέλλει ή λαμβάνει πληρωμές σε χρήμα κεντρικής τράπεζας. Μια πληρωμή μέσω TARGET2 χαρακτηρίζεται «εγχώρια» όταν πραγματοποιείται μεταξύ δύο μελών τα οποία τηρούν τρεχούμενο λογαριασμό στην ίδια ΕθνΚΤ. Αντίθετα, μια πληρωμή μεταξύ μελών τα οποία τηρούν τρεχούμενο λογαριασμό σε διαφορετικές ΕθνΚΤ, συμμετέχουν δηλαδή σε διαφορετικές συνιστώσες του TARGET2, χαρακτηρίζεται ως «διασυνοριακή».

Όταν ένα μέλος πραγματοποιεί μια διασυνοριακή πληρωμή μέσω του TARGET2, χρεώνεται ο τρεχούμενος λογαριασμός του τον οποίο τηρεί σε ΕθνΚΤ και πιστώνεται ο τρεχούμενος λογαριασμός του αντισυμβαλλόμενου μέλους που τηρείται σε άλλη ΕθνΚΤ. Η πληρωμή αυτή δημιουργεί παράλληλα μια ισόποση υποχρέωση της ΕθνΚΤ του πληρωτή προς την ΕθνΚΤ του δικαιούχου. Επομένως, στις διασυνοριακές πληρωμές μέσω TARGET2 δημιουργούνται απαιτήσεις και αντίστοιχες υποχρεώσεις στις εμπλεκόμενες ΕθνΚΤ εντός του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ).

Στο τέλος κάθε εργάσιμης ημέρας του TARGET2, oι θέσεις αυτές συγκεντρώνονται και συμψηφίζονται με βάση τη λεγόμενη υποκατάσταση συμβαλλομένου (netting by novation). Η EKT υποκαθιστά όλες τις αντισυμβαλλόμενες ΕθνΚΤ και οι απαιτήσεις και υποχρεώσεις μεταξύ των ΕθνΚΤ υποκαθίστανται από απαιτήσεις και υποχρεώσεις έναντι της ΕΚΤ. Συνεπώς, κάθε ΕθνΚΤ παραμένει με μία μόνο καθαρή θέση έναντι της ΕΚΤ.

Για το σκοπό αυτό, έχουν δημιουργηθεί ειδικοί λογαριασμοί - οι λογαριασμοί TARGET2 - για κάθε εθνική κεντρική τράπεζα και για την ΕΚΤ, οι οποίοι καταγράφουν τις σωρευτικές απαιτήσεις/υποχρεώσεις που έχουν έναντι του ΕΣΚΤ. Ως εκ τούτου, όλες οι ΕθνΚΤ εμφανίζουν καθημερινά μία τελική σωρευτική θέση, απαίτηση ή υποχρέωση, έναντι του ΕΣΚΤ, η οποία εμφανίζεται στις λογιστικές καταστάσεις τους ως «Καθαρές απαιτήσεις/υποχρεώσεις που απορρέουν από το υπόλοιπο του λογαριασμού δοσοληψιών µε το ΕΣΚΤ».

Σημειώνεται ότι, σε επίπεδο ΕΣΚΤ, το άθροισμα των υπολοίπων των λογαριασμών TARGET2 των ΕθνΚΤ είναι εξ ορισμού μηδέν.

Παράδειγμα διασυνοριακών πληρωμών και μεταβολής του υπολοίπου του λογαριασμού TARGET2

Στο παράδειγμα που ακολουθεί, πραγματοποιούνται οι παρακάτω πληρωμές μεταξύ του ΠΙΑ της Χώρας1, και των ΠΙΒ, ΠΙΓ της Χώρας2:

  • Τo ΠΙΑ πραγματοποιεί μια πληρωμή €100 προς το ΠΙΒ. Χρεώνεται ο τρεχούμενος λογαριασμός του ΠΙΑ στην ΕθνΚΤ1 και πιστώνεται ο τρεχούμενος λογαριασμός του ΠΙΒ στην ΕθνΚΤ2.
  • Το ΠΙΒ πραγματοποιεί μια πληρωμή €70 προς το ΠΙΑ. Χρεώνεται ο τρεχούμενος λογαριασμός του ΠΙΒ στην ΕθνΚΤ2 και πιστώνεται ο τρεχούμενος λογαριασμός του ΠΙΑ στην ΕθνΚΤ1.
  • Το ΠΙΓ πραγματοποιεί μια πληρωμή €50 προς το ΠΙΑ. Χρεώνεται ο τρεχούμενος λογαριασμός του ΠΙΓ στην ΕθνΚΤ2 και πιστώνεται ο τρεχούμενος λογαριασμός του ΠΙΑ στην ΕθνΚΤ1.

 

Στο τέλος της ημέρας, οι πληρωμές συγκεντρώνονται και συμψηφίζονται σε επίπεδο ΕΣΚΤ:

  • Η ΕθνΚΤ1 εμφανίζει μια απαίτηση TARGET €20 έναντι της ΕΚΤ, ως συνέπεια της τελικής καθαρής εισροής κεφαλαίων στον τρεχούμενο λογαριασμό του ΠΙΑ.
  • Η ΕθνΚΤ2 εμφανίζει μια υποχρέωση TARGET €20 έναντι της ΕΚΤ, ως συνέπεια της τελικής καθαρής εκροής κεφαλαίων από τους τρεχούμενους λογαριασμούς των ΠΙΒ και ΠΙΓ.

Στα διαγράμματα που ακολουθούν απεικονίζονται η διαχρονική εξέλιξη του υπολοίπου (ποσά σε δισεκ. ευρώ) του λογαριασμού TARGET2-GR για την Τράπεζα της Ελλάδος (από τον Ιανουάριο 2001), οι μέγιστες ετήσιες τιμές του υπολοίπου του λογαριασμού, καθώς και η πρόσφατη μεταβολή του σε ετήσια και μηνιαία βάση.

 

Σημειώσεις:

  1. Στο διάγραμμα «Μηνιαία εξέλιξη του υπολοίπου του λογαριασμού TARGET2-GR», η περίοδος Ιαν. 2001 - Απρ. 2008 αναφέρεται στο σύστημα TARGET. Στο σύστημα TARGET2 (2η γενιά του TARGET) η Τράπεζα της Ελλάδος συμμετέχει από το Μάιο του 2008. 
  2. Στο θετικό άξονα απεικονίζεται το υπόλοιπο του λογαριασμού TARGET2-GR σε απόλυτα μεγέθη και αντιπροσωπεύει υποχρέωση προς το ΕΣΚΤ. 

Για την Τράπεζα της Ελλάδος, ο λογαριασμός παθητικού «Καθαρές υποχρεώσεις που απορρέουν από το υπόλοιπο του λογαριασμού δοσοληψιών µε το ΕΣΚΤ (TARGET2)» απεικονίζει τη θέση της έναντι της ΕΚΤ. Όπως φανερώνει το διάγραμμα, η υποχρέωση της Τράπεζας της Ελλάδος αυξανόταν μέχρι το τέλος του 2012 καθώς τα εγχώρια ΠΙ αντιμετώπιζαν καθαρές εκροές κεφαλαίων σε συνδυασμό με μειωμένη πρόσβαση σε αγορές βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης. Η βελτίωση των συνθηκών χρηματοδότησης κατά το επόμενο διάστημα αντανακλάται εν μέρει στη μείωση του υπολοίπου του λογαριασμού TARGET2-GR, το οποίο, ωστόσο, από τα τέλη του 2014, επανήλθε στα επίπεδα του 2012.

Η οποιαδήποτε οικονομική ερμηνεία της εξέλιξης του υπολοίπου του λογαριασμού TARGET2 χρήζει ιδιαίτερης προσοχής, δεδομένου ότι στο TARGET2 παρέχεται ελευθερία επιλογών στον τρόπο σύνδεσης μεγάλων τραπεζικών ομίλων που δραστηριοποιούνται σε πολλές χώρες του ΕΣΚΤ, καθώς επίσης και στη διαχείριση της ρευστότητάς τους από ένα μόνο τρεχούμενο λογαριασμό. Επιπρόσθετα, η πρόσβαση των ΠΙ εγκατεστημένων εκτός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου στα μέσα νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος, μέσω θυγατρικών τους εγκατεστημένων σε χώρα της οποίας η ΕθνΚΤ συμμετέχει στο TARGET2, αλλοιώνει σε σημαντικό βαθμό την έννοια της διασυνοριακής ροής «εθνικών» κεφαλαίων.

Συνεπώς, τα περιοδικά υπόλοιπα των λογαριασμών TARGET2 παρέχουν μόνο ενδεικτική πληροφόρηση και οπωσδήποτε δεν παρέχουν πλήρη εικόνα των καθαρών διασυνοριακών χρηματοοικονομικών ροών μεταξύ των χωρών-μελών του.

Αυτό το website χρησιμοποιεί cookies για την βελτιστοποίηση της εμπειρίας σας. Μάθετε περισσότερα
Αποδέχομαι