EN

Επίβλεψη συστημάτων πληρωμών και μέσων πληρωμής

Mία από τις κύριες αρμοδιότητες της Τράπεζας της Ελλάδος είναι να προωθεί και να επιβλέπει την ομαλή λειτουργία και αποτελεσματικότητα των συστημάτων και μέσων πληρωμών (άρθρο 2, εδάφ. ε', του Καταστατικού της).

Στο πλαίσιο αυτό, η επίβλεψη που ασκεί η Τράπεζα της Ελλάδος αφορά την πρόληψη και την έγκαιρη αντιμετώπιση των κινδύνων στους οποίους είναι εκτεθειμένα τα συστήματα πληρωμών, όπως είναι ο νομικός, ο πιστωτικός, ο λειτουργικός κίνδυνος και ο κίνδυνος ρευστότητας, με στόχο τη διατήρηση της αξιοπιστίας και της αποτελεσματικότητάς τους και, κατ’ επέκταση, τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Αντιστοίχως, η επίβλεψη των μέσων πληρωμής αποσκοπεί στην ασφάλεια και την αποδοτικότητα αυτών και προς τούτο επικεντρώνεται στον περιορισμό των κινδύνων που ενδέχεται να διαταράξουν την εμπιστοσύνη του κοινού σε αυτά και γενικότερα στο νόμισμα.

Ο σκοπός και το πεδίο εφαρμογής της επίβλεψης καθορίζονται με την Πράξη Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής 50/31.7.2002, στην οποία εξειδικεύονται:

α) το πλαίσιο αρχών και προτύπων που πρέπει να διέπουν τη λειτουργία των συστημάτων πληρωμών και των μέσων πληρωμής,

β) ο τρόπος και τα εργαλεία για την άσκηση της επίβλεψης, και

γ) τα στοιχεία και οι πληροφορίες που οφείλουν να υποβάλλουν στην Τράπεζα της Ελλάδος οι εμπλεκόμενοι φορείς στη διαχείριση συστημάτων πληρωμών ή/και την παροχή υπηρεσιών πληρωμών.

Άσκηση επίβλεψης συστημάτων πληρωμών

Η επίβλεψη των συστημάτων πληρωμών ασκείται από την Τράπεζα της Ελλάδος στο πλαίσιο της κοινής πολιτικής του Ευρωσυστήματος, σύμφωνα με την οποία τα συστήματα πληρωμών κατηγοριοποιούνται ως προς τη σημαντικότητά τους σε Συστημικώς Σημαντικά Συστήματα Πληρωμών (Systemically Important Payment Systems – SIPS) και Συστημικώς Μη Σημαντικά Συστήματα Πληρωμών (Non-Systemically Important Payment Systems – Non-SIPS).

Η σημαντικότητα των συστημάτων πληρωμών αξιολογείται με βάση κριτήρια που αφορούν το μέγεθος, το μερίδιο αγοράς, τη διασυνοριακή δραστηριότητα και την παροχή υπηρεσιών διακανονισμού σε άλλες χρηματοπιστωτικές υποδομές. Τα Συστημικώς Μη Σημαντικά Συστήματα Πληρωμών κατηγοριοποιούνται σε Συστήματα Πληρωμών Λιανικής Εξέχουσας Σημασίας (Prominently Important Retail Payment Systems – PIRPS) και σε Άλλα Συστήματα Πληρωμών Λιανικής (Other Retail Payment Systems – ORPS).

Θεσμικό πλαίσιο

Βάση για την άσκηση της λειτουργίας επίβλεψης του Ευρωσυστήματος σε όλους τους τύπους των χρηματοπιστωτικών υποδομών αποτελούν οι «Αρχές για τις υποδομές της χρηματοπιστωτικής αγοράς» (Principles for Financial Market Infrastructures - PFMIs - CPSS - IOSCO, April 2012) που υιοθετήθηκαν τον Ιούνιο του 2013 από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).

Όσον αφορά τα συστήματα πληρωμών, οι Αρχές υλοποιήθηκαν από την ΕΚΤ μέσω του Κανονισμού (ΕΕ) 795/2014 σχετικά με τις απαιτήσεις επίβλεψης για τα συστημικώς σημαντικά συστήματα πληρωμών, όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/2094, καθώς και μέσω του αναθεωρημένου πλαισίου επίβλεψης για τα συστήματα πληρωμών λιανικής (Revised oversight framework for retail payment systems - ECB, February 2016).

Οι Αρχές αυτές εφαρμόζονται στο σύνολό τους ή εν μέρει στις διαφορετικές κατηγορίες συστημάτων πληρωμών, όπως αυτές έχουν προσδιοριστεί από την ΕΚΤ, σε αναλογία προς τα είδη κινδύνων που ενέχονται σε κάθε κατηγορία. Με σκοπό την εναρμονισμένη εφαρμογή των Αρχών για τις υποδομές της χρηματοπιστωτικής αγοράς, αναπτύχθηκε η μεθοδολογία αξιολόγησης του Ευρωσυστήματος (Eurosystem assessment methodology for payment systems) βάσει της οποίας αξιολογούνται όλα τα συστήματα πληρωμών.

Για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων κίνδυνων που σχετίζονται με τις διασυνδέσεις (links) μεταξύ των συστημάτων πληρωμών, η ΕΚΤ καθιέρωσε ένα εναρμονισμένο ενιαίο σύνολο προσδοκιών για την επίβλεψη αυτών των διασυνδέσεων (Oversight expectations for links between retail payment systems - ECB, November 2012).

Θεσμικό πλαίσιο και συναφείς δημοσιεύσεις 

  1. Revised Eurosystem assessment methodology for payment systems (ECB, June 2018)
  2. Eurosystem Oversight Report 2016 (ECB, November 2017)
  3. Regulation (EU) 2017/2094 of the European Central Bank of 3 November 2017 amending Regulation (EU) No 795/2014 on oversight requirements for systemically important payment systems (ECB/2017/32)
  4. Eurosystem oversight policy framework (ECB, July 2016)
  5. Revised oversight framework for retail payment systems (ECB, February 2016)
  6. Regulation of the European Central Bank (EU) No. 795/2014 on oversight requirements for systemically important payment systems (July 2014)
  7. Oversight expectations for links between retail payment systems (ECB, November 2012)
  8. Glossary of terms related to payment, clearing and settlement systems (ECB, December 2009)

Άσκηση επίβλεψης μέσων πληρωμής

Το Ευρωσύστημα έχει υιοθετήσει ενιαία πρότυπα επίβλεψης για τα μέσα πληρωμής που χρησιμοποιούνται εντός του Ενιαίου Χώρου Πληρωμών σε Ευρώ (Single Euro Payments Area – SEPA). Αυτά αφορούν τις εντολές μεταφοράς πίστωσης SEPA, τις άμεσες χρεώσεις SEPA και τις κάρτες πληρωμών. Επίσης, το Ευρωσύστημα έχει ορίσει πλαίσιο ασφαλείας για τα σχήματα ηλεκτρονικού χρήματος.

Θεσμικό πλαίσιο και συναφείς δημοσιεύσεις

  1. Guide for the assessment of card payment schemes against the oversight standards (ECB, February 2015)
  2. Guide for the assessment of credit transfer schemes against the oversight standards (ECB, November 2014)
  3. Guide for the assessment of direct debit schemes against the oversight standards (ECB, November 2014)
  4. Oversight framework for direct debit schemes (ECB, October 2010)
  5. Οversight framework for credit transfer schemes (ECB, October 2010)
  6. Harmonised oversight approach and oversight standards for payment instruments (ECB, February 2009)
  7. Oversight framework for card payment schemes - standards (ECB, January 2008)
  8. Electronic Money System Security Objectives (EMSSO) (ECB, May 2003)
  9. Report on Electronic Money (ECB, August 1998)
Αυτό το website χρησιμοποιεί cookies για την βελτιστοποίηση της εμπειρίας σας. Μάθετε περισσότερα
Αποδέχομαι