Το Δίκτυο για τα Οικονομικά και την Κατανάλωση των Νοικοκυριών ιδρύθηκε το Δεκέμβριο του 2006 και σ’ αυτό συμμετέχουν οικονομολόγοι, στατιστικολόγοι και ειδικοί σε θέματα ερευνών πεδίου που προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τις εθνικές κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος και ορισμένες εθνικές στατιστικές υπηρεσίες. Το δίκτυο διεξάγει την έρευνα για τα οικονομικά και την κατανάλωση των νοικοκυριών και εκπονεί οικονομικές αναλύσεις και ερευνητικές εργασίες με βάση τα στοιχεία που συλλέγονται μέσω αυτής.
Household Finance and Consumption Survey (HFCS)
Η έρευνα HFCS (Household Finance and Consumption Survey) είναι μία εναρμονισμένη έρευνα που συλλέγει στοιχεία σε μικροοικονομικό επίπεδο για τα περιουσιακά στοιχεία, τις υποχρεώσεις, την απασχόληση, το εισόδημα και την κατανάλωση των νοικοκυριών στην Ευρώπη.
Η χρήση των μικροοικονομικών στοιχείων της έρευνας HFCS είναι σημαντική για την καλύτερη κατανόηση:
- της ετερογενούς συμπεριφοράς των νοικοκυριών σε θέματα όπως η κατανομή πλούτου, η κατανομή χρέους σε συνθήκες χρηματοοικονομικής πίεσης, η δανειοδότηση των νοικοκυριών σε συνθήκες περιορισμού πιστώσεων και οι αποφάσεις των νοικοκυριών για αποταμίευση,
- της επίδρασης των οικονομικών, πολιτικών και θεσμικών αλλαγών στα οικονομικά μεγέθη των νοικοκυριών,
- της αντίδρασης των νοικοκυριών σε μακροοικονομικές διαταραχές, και
- της επίδρασης των αποφάσεων νομισματικής πολιτικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στη συμπεριφορά των νοικοκυριών.
Το πρώτο κύμα της έρευνας πραγματοποιήθηκε κυρίως το 2010 σε 15 χώρες της ζώνης του ευρώ, με συνολικό δείγμα 62.000 νοικοκυριά. Το δεύτερο κύμα πραγματοποιήθηκε κυρίως το 2013-2014 σε 18 χώρες της ζώνης του ευρώ καθώς και στην Πολωνία και την Ουγγαρία, και το συνολικό δείγμα περιλάμβανε 84.000 νοικοκυριά. Το τρίτο κύμα της HFCS διεξήχθη κυρίως το 2017, σε 19 χώρες της ζώνης του ευρώ καθώς και τις Κροατία, Ουγγαρία και Πολωνία με συνολικό δείγμα περίπου 91.000 νοικοκυριά. Το τέταρτο κύμα πραγματοποιήθηκε εν μέσω της πανδημίας της COVID19, μεταξύ 2020 και 2022, περιλαμβάνοντας 19 χώρες της ευρωζώνης και τις Κροατία, Τσεχία και Ουγγαρία με το τελικό δείγμα να ξεπερνάει τις 83.000 νοικοκυριά. Το πέμπτο, και πιο πρόσφατο, κύμα της HFCS διεξήχθη κυρίως το 2023, στις 22 χώρες της ζώνης του ευρώ και τις Τσεχία και Ουγγαρία, με το συνολικό δείγμα να περιλαμβάνει 90.000 νοικοκυριά.
Για την Ελλάδα, το πρώτο κύμα της έρευνας HFCS πραγματοποιήθηκε το 2009 με δείγμα 2.971 ελληνικά νοικοκυριά, ενώ το δεύτερο κύμα το 2014 με δείγμα 3.003 νοικοκυριά. Τα κύρια περιγραφικά στοιχεία του ελληνικού δείγματος του πρώτου κύματος της HFCS έχουν δημοσιευθεί στο 38ο τεύχος του Οικονομικού Δελτίου της Τράπεζας της Ελλάδος. Επίσης, στο 45ο τεύχος του Οικονομικού Δελτίου της Τράπεζας της Ελλάδος δημοσιεύθηκε μελέτη για την επίπτωση της Ελληνικής κρίσης στα νοικοκυριά, συγκρίνοντας τα δύο κύματα της έρευνας HFCS για τα ελληνικά νοικοκυριά που διεξήχθησαν το 2009 και το 2014 αντίστοιχα. Το τρίτο κύμα της HFCS διεξήχθη το 2018 με δείγμα 3.007 νοικοκυριά. Το τέταρτο κύμα της HFCS πραγματοποιήθηκε εντός της περιόδου της πανδημίας της COVID19, μεταξύ Οκτωβρίου 2021 και Απριλίου 2022. Χρησιμοποιώντας εξ αποστάσεως μεθόδους συνέντευξης συνέλεξε απαντήσεις από ένα δείγμα 3.386 νοικοκυριών. Χρησιμοποιώντας τα δεδομένα από το τρίτο και το τέταρτο κύμα της HFCS, δημοσιεύθηκε στο 61ο τεύχος του Οικονομικού Δελτίου της Τράπεζας της Ελλάδος μελέτη για την προσιτότητα της στέγασης για τα ελληνικά νοικοκυριά. Το πιο πρόσφατο ολοκληρωμένο κύμα της HFCS διεξήχθη το 2025, με δείγμα 3.629 νοικοκυριά.