Εκδήλωση

Διεπιστημονικό Σεμινάριο Οικονομικής Ιστορίας: “Φορολογία και αναδιανομή στις αρχές του 20ού αιώνα”

05/05/2026 (Σεμινάρια)

Τράπεζα της Ελλάδος, ΔΙΕΣΟΙ

Το Ιστορικό Αρχείο της Τράπεζας της Ελλάδος, στο πλαίσιο του Διεπιστημονικού Σεμιναρίου Οικονομικής Ιστορίας που συνδιοργανώνει με το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Πάντειο Πανεπιστήμιο, σας καλεί στην ομιλία με τίτλο:

«Φορολογία και αναδιανομή στις αρχές του 20ού αιώνα»

Ομιλητής: Oriol Sabate Domingo (Πανεπιστήμιο Βαρκελώνης, Ισπανία)

Λίγα λόγια για το θέμα:

Ο ομιλητής θα παρουσιάσει τα ευρήματα μιας μελέτης που εκπονήθηκε σε συνεργασία με τη Sara Torregrosa-Hetland (Public University of Navarra). Η έρευνά τους παρέχει εκτιμήσεις για τις αναδιανεμητικές επιδράσεις των φόρων κατανάλωσης σε πέντε δυτικές χώρες κατά την περίοδο 1910-1970 και επιδιώκει να συμβάλει στον διάλογο σχετικά με το κράτος πρόνοιας και την αντιστρόφως προοδευτική φορολογία, επανεξετάζοντας αυτήν την καθοριστική ιστορική περίοδο. Η ανάλυση αντιπαραθέτει μοτίβα από πέντε χώρες που αντιπροσωπεύουν διαφορετικά μοντέλα κράτους πρόνοιας: το «φιλελεύθερο» (Ηνωμένο Βασίλειο, Ηνωμένες Πολιτείες), το «συντηρητικό» (Γαλλία), το «σοσιαλδημοκρατικό» (Σουηδία) και το «νότιο» (Ισπανία). Κατασκευάζονται συνεκτικές σειρές δεδομένων για διαφορετικά είδη φόρων κατανάλωσης με συνδυασμό ποικίλων πρωτογενών και δευτερογενών πηγών. Έπειτα, γίνεται καταλογισμός των σειρών αυτών σε συνθετικά μικροδεδομένα κατανομής του εισοδήματος, τα οποία προκύπτουν από στατιστικά στοιχεία φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων. Προκειμένου να συνδεθεί το εισόδημα με τις δαπάνες για διαφορετικά προϊόντα, η σχέση αυτή εκτιμάται μέσω γραμμικών παλινδρομήσεων που βασίζονται σε ιστορικές έρευνες οικογενειακών προϋπολογισμών. Οι αναδιανεμητικές επιδράσεις των φόρων κατανάλωσης συνδυάζονται στη συνέχεια με αυτές των φόρων εισοδήματος φυσικών προσώπων, αξιοποιώντας προγενέστερες μελέτες. Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα δείχνουν ότι η αρνητική αναδιανομή που σχετίζεται με τους φόρους κατανάλωσης ήταν σημαντική, αλλά και αυξανόμενη καθ’ όλη τη διάρκεια της υπό εξέταση περιόδου. Το γεγονός αυτό αντανακλούσε αύξηση τόσο των εισοδημάτων όσο και της αντίστροφης προοδευτικότητας των φόρων. Οι συνδυαστικές αναδιανεμητικές επιδράσεις των φόρων κατανάλωσης και εισοδήματος ήταν θετικές και στις δύο «φιλελεύθερες» χώρες, ενώ η επίδραση ήταν πιο έντονη στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται από τις 17:00 έως τις 19:00 στο Μουσείο της Τράπεζας της Ελλάδος, που βρίσκεται στην οδό Αμερικής 3, στην Αθήνα. Η παρακολούθηση είναι ελεύθερη για το κοινό και δεν απαιτείται δήλωση συμμετοχής. Η ομιλία θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά.

Το πλήρες πρόγραμμα των προσεχών ομιλιών βρίσκεται αναρτημένο στον δικτυακό τόπο του Διεπιστημονικού Σεμιναρίου Οικονομικής Ιστορίας.