EN

Ομιλίες

Ομιλία του Υποδιοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Θεόδωρου Μητράκου στo 9th Insurance Conference 2016 «Ασφαλιστική αγορά: Το στοίχημα της ανάπτυξης», Divani Caravel Hotel

23/06/2016 - Ομιλίες

                           ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΔΙΟΙΚΗΤΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 
                                                    κ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΜΗΤΡΑΚΟΥ 
                                                                        ΣΤO 
                                                   9th INSURANCE CONFERENCE 
                                    “Ασφαλιστική αγορά: Το στοίχημα της ανάπτυξης” 

                                            Divani Caravel Hotel, 23 Ιουνίου 2016



Κυρίες και κύριοι,

Θέλω κατ’ αρχάς να συγχαρώ τους διοργανωτές για τη σημερινή πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση και να τους ευχαριστήσω για την ευκαιρία που μου έδωσαν να μοιραστώ μαζί σας μερικές σκέψεις σχετικά με τις προοπτικές της ασφαλιστικής αγοράς καθώς και το νέο κανονιστικό πλαίσιο στο χώρο της ιδιωτικής ασφάλισης τόσο για τις ασφαλιστικές εταιρίες όσο και για τα δίκτυα διανομής τους. Από την πλευρά μου θα ήθελα να δώσω έμφαση στην προστασία του καταναλωτή και να αφήσω ένα θετικό μήνυμα για τη σταδιακή μετάβαση του κλάδου σε ένα πιο διευρυμένο ρόλο που πραγματικά του αρμόζει.

Όπως όλοι γνωρίζουμε, από τις αρχές του 2016 τέθηκε σε ισχύ η Οδηγία για τη Φερεγγυότητα ΙΙ, η οποία ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με το νόμο 4364/2016. Η αγορά ιδιωτικής ασφάλισης λειτουργεί πλέον με βάση ένα κοινό και συνεκτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο εποπτείας, με σαφή προσανατολισμό στην αξιολόγηση και διαχείριση κινδύνων. Εισάγονται αυστηροί κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης και οι εταιρίες υποχρεούνται πλέον να ενσωματώσουν στην λειτουργική τους δομή βασικές και διακριτές μεταξύ τους λειτουργίες όπως είναι ο εσωτερικός έλεγχος, η διαχείριση κινδύνων, η κανονιστική συμμόρφωση και φυσικά η αναλογιστική λειτουργία. Με απώτερο στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, οι επιχειρήσεις οφείλουν επίσης να δημοσιοποιούν, με ευθύνη του Διοικητικού Συμβουλίου τους, στοιχεία αναφορικά με τη φερεγγυότητα και τη χρηματοοικονομική τους κατάσταση.

Επιπρόσθετα, βελτιώνεται ο συντονισμός και η συνεργασία μεταξύ των εποπτικών αρχών, ιδιαίτερα σε θέματα προληπτικής εποπτείας των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και ομίλων με διασυνοριακές εργασίες μέσω των κολλεγίων εποπτών, στα οποία οι αρμόδιες εποπτικές αρχές των εμπλεκόμενων χωρών έχουν την ευκαιρία να ανταλλάξουν χρήσιμες πληροφορίες και εμπειρίες. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων, η ΕΙΟΡΑ, αποκτά αυξημένη αρμοδιότητα στο πεδίο της μικρο-προληπτικής εποπτείας και ο ρόλος της για τη σύγκλιση των εποπτικών πρακτικών πανευρωπαϊκά είναι καταλυτικός. Επιπλέον, με το συντονισμό των ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, στις οποίες καλείται κάθε φορά να συμμετέχει το μεγαλύτερο μέρος της ασφαλιστικής αγοράς κάθε χώρας, η ΕΙΟΡΑ εκπληρώνει το μακρο-προληπτικό ρόλο της, ο οποίος μάλιστα προϋποθέτει αυξημένη διαφάνεια, κυρίως ως προς τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων των εν λόγω ασκήσεων. Παρεμπιπτόντως, τα αποτελέσματα της άσκησης που διεξάγεται αυτόν τον καιρό με τη συμμετοχή 8 ελληνικών ασφαλιστικών επιχειρήσεων προβλέπεται να δημοσιευθούν από την ΕΙΟΡΑ τον προσεχή Δεκέμβριο.

Ιδιαίτερα σημαντικό για την ασφαλιστική αγορά είναι η υιοθέτηση πρακτικών που προάγουν τη διαφάνεια των προϊόντων και των προσφερόμενων υπηρεσιών τόσο από τις ασφαλιστικές εταιρίες όσο και τα δίκτυα διανομής τους. Πρέπει οι καταναλωτές ασφαλιστικών προϊόντων και υπηρεσιών να λαμβάνουν όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται για τους όρους, το κόστος και τους κινδύνους των ασφαλιστικών επιλογών τους. Η διάσταση αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία σήμερα, με την εκτεταμένη πολυπλοκότητα των προϊόντων και τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας αλλά και το σύγχρονο τρόπο ζωής που δεν αφήνει στον καταναλωτή αρκετό χρόνο να ερευνήσει επαρκώς τις επιμέρους παραμέτρους της αγοράς.

Στην ενίσχυση της προστασίας του καταναλωτή στοχεύει εξάλλου και η παράγωγη κοινοτική νομοθεσία (Κανονισμοί και Οδηγίες), η οποία προσανατολίζεται στην προώθηση (σε περιβάλλον ενιαίας αγοράς και υγιούς ανταγωνισμού) προϊόντων και υπηρεσιών που πληρούν αποδεκτά πρότυπα, στην αποφυγή ασύμμετρης πληροφόρησης και στην παροχή δυνατότητας στον καταναλωτή για την αποκατάσταση τυχόν οικονομικής ζημίας. Ειδικότερα, με βάση τους άξονες αυτούς, τα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν ήδη ολοκληρώσει δύο ακόμη νομοθετικά κείμενα που σύντομα θα τεθούν σε ισχύ με σκοπό την πλήρη και σαφή πληροφόρηση των ασφαλισμένων. Το πρώτο, που θα τεθεί σε εφαρμογή από τον Ιανουάριο του 2017, είναι ο Κανονισμός γνωστός ως PRIIPs (Packaged Retail and Insurance-based Investment Products), που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων και τα ασφαλιστήρια συμβόλαια ζωής με επενδυτικά χαρακτηριστικά, ενώ το δεύτερο, με προθεσμία ενσωμάτωσης μέχρι το Φεβρουάριο του 2018, είναι η Οδηγία για τα δίκτυα διανομής ασφαλιστικών προϊόντων, γνωστή ως IDD (Insurance Distribution Directive). Πρέπει συνεπώς, όσο το δυνατό συντομότερα, να υιοθετήσετε τις απαιτούμενες προσαρμογές στα συστήματα και στις πρακτικές σας στην κατεύθυνση που σύντομα θα μας υπαγορεύσει το νέο αυτό κοινοτικό πλαίσιο. Τις ίδιες υποχρεώσεις έχουν εξάλλου όλες οι επιχειρήσεις σε όλα τα κράτη-μέλη.

Κυρίες και κύριοι,

Η έναρξη της εφαρμογής της Φερεγγυότητας ΙΙ έγινε σε μια πολύ δύσκολη συγκυρία για την ελληνική αλλά και για την παγκόσμια οικονομία, όπου οι προκλήσεις είναι μεγάλες και πολυεπίπεδες. Εκτός από τη παγκόσμια πρόκληση των χαμηλών επιτοκίων, το εγχώριο μακροοικονομικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από παρατεταμένη ύφεση, υψηλό επίπεδο ανεργίας και δραματική υποχώρηση του κατά κεφαλήν διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών. Αναπόφευκτα λοιπόν, η εγχώρια ασφαλιστική αγορά συρρικνώθηκε και τα ετήσια ασφάλιστρα των εποπτευόμενων από την Τράπεζα της Ελλάδος εταιριών για το έτος 2015 διαμορφώθηκαν σε 3,6 δισεκ. ευρώ, μειωμένα κατά 6,1% συγκρινόμενα με τα αντίστοιχα του 2014. Η σωρευτική μείωση της περιόδου 2009-2015 έφθασε το 31,7% και ήταν μεγαλύτερη από την αντίστοιχη μείωση του ΑΕΠ.

Οι ανωτέρω εξελίξεις έχουν την προφανή αρνητική τους ανάγνωση. Επιτρέψτε μου ωστόσο να δω τις εξελίξεις με πιο θετική ματιά, ως μια ευκαιρία ανάπτυξης του ασφαλιστικού κλάδου, καθώς στο υφιστάμενο επίπεδο ασφαλίστρων η ελληνική αγορά είναι σημαντικά υποασφαλισμένη σε σύγκριση με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά μεγέθη. Ενδεικτικά, το 2009, την καλύτερη χρονιά σε όρους παραγωγής στην Ελλάδα, ο δείκτης των συνολικών κατά κεφαλήν ασφαλίστρων (και δικαιωμάτων) ήταν λιγότερο από το 25% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 28 χωρών. Στο τέλος του 2015 η ετήσια παραγωγή ασφαλίστρων ανήλθε σε περίπου 2,2% του ΑΕΠ, έναντι περίπου 7,7% κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η ετήσια κατά κεφαλήν ασφαλιστική δαπάνη στην Ελλάδα διαμορφώθηκε περίπου στο 20% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Η χαμηλή διείσδυση ασφαλιστικών προϊόντων έχει, εκτός από αρνητικές επιπτώσεις για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις, και απτές κοινωνικές συνέπειες. Για παράδειγμα, τα ανασφάλιστα οχήματα αποτελούν μάστιγα που επιβαρύνει τους συνεπείς ασφαλισμένους και το κοινωνικό σύνολο, ενώ στις περιπτώσεις φυσικών καταστροφών (π.χ. πυρκαγιές, πλημμύρες, σεισμοί) οι ανασφάλιστοι πληγέντες ζητούν βοήθεια από ένα κράτος που διαθέτει περιορισμένους πόρους. Μην παραβλέπουμε επίσης και την αρνητική επίπτωση στην ανάπτυξη, καθώς η πλημμελής ασφάλιση εγκυμονεί κινδύνους για τη βιωσιμότητα ανασφάλιστων μικρομεσαίων επιχειρήσεων μετά από πυρκαγιές, εργατικά ατυχήματα και άλλα απρόβλεπτα συμβάντα.

Γίνεται αντιληπτό ότι η ενίσχυση της ασφαλιστικής αγοράς θα έχει πολλαπλασιαστική θετική επίδραση στην ανάπτυξη ολόκληρης της οικονομίας. Προϋπόθεση γι’ αυτό αποτελεί η εμπέδωση της εμπιστοσύνης των νοικοκυριών και επιχειρήσεων στην ασφαλιστική αγορά. Η Πολιτεία και η Τράπεζα της Ελλάδος έχουν συμβάλει στην κατεύθυνση αυτή με τη διαμόρφωση του κατάλληλου θεσμικού πλαισίου για την ενίσχυση της εποπτείας και της διαφάνειας. Η αγορά εργάζεται προς την ίδια κατεύθυνση με την προσαρμογή της σε επίπεδο λειτουργιών και διαδικασιών. Όλοι μαζί οι παράγοντες της αγοράς μπορούμε να δώσουμε ώθηση στο θεσμό της ασφάλισης, ως μοχλό ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής.

Η Τράπεζα της Ελλάδος, μεταξύ άλλων, δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην εκπαίδευση και πιστοποίηση των συμμετεχόντων στην ασφαλιστική αγορά. Από το Δεκέμβριο του 2014 με Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής, τέθηκε το κανονιστικό πλαίσιο για το κεφαλαιώδους σημασίας ζήτημα της διά βίου μάθησης και μετεκπαίδευσης όλων των συμμετεχόντων στην ασφαλιστική διαμεσολάβηση, παλαιών και νέων. Στο πλαίσιο αυτό, αξιολογήθηκαν 79 σεμινάρια, από τα οποία εγκρίθηκαν τα 70, δόθηκαν οδηγίες για διορθώσεις σε 4 ακόμα, ενώ 5 που δεν πληρούσαν τις προδιαγραφές απορρίφθηκαν. Επίσης, από την αρχή του 2016, έχοντας λάβει υπόψη όλες τις πρόσφατες και τις προσεχείς αλλαγές, επικαιροποιήθηκε η θεματολογία της εξεταστέας ύλης για την πιστοποίηση των γνώσεων των υποψήφιων ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών διαμεσολαβητών. Παράλληλα, από πέρυσι αυξήσαμε σε 6 τις εξεταστικές περιόδους ετησίως, παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των υποψηφίων βαίνει μειούμενος.

Ένα άλλο σημαντικό εργαλείο που χρησιμοποιεί η Τράπεζα της Ελλάδος για την προστασία του Έλληνα καταναλωτή είναι η διαδικασία εξέτασης αιτιάσεων. Είναι θετικό ότι οι αιτιάσεις που υποβλήθηκαν στη ΔΕΙΑ κατά ασφαλιστικών επιχειρήσεων και ασφαλιστικών διαμεσολαβητών το 2015 ήταν λιγότερες από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια. Αυτή η φθίνουσα πορεία μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε ότι οφείλεται στη σταδιακή αλλαγή των πρακτικών των επιχειρήσεων, που εκσυγχρόνισαν και επιτάχυναν τις διαδικασίες τους για την αποζημίωση των δικαιούχων, ιδίως σε κλάδους όπως το αυτοκίνητο. Την ίδια περίοδο, στον κλάδο ζωής αυξήθηκαν οι αιτιάσεις σχετικά με το ύψος των ασφαλίστρων και τις παρεχόμενες καλύψεις, γεγονός που εκτιμούμε ότι συνδέεται με τις κινήσεις των ασφαλιστικών επιχειρήσεων εν όψει των αυξημένων απαιτήσεων του πλαισίου Φερεγγυότητα ΙΙ. Σε συνεργασία και με άλλους φορείς όπως η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή, ο Συνήγορος του Καταναλωτή, ακόμα και η Τροχαία, εξετάζουμε προσεκτικά τις αιτιάσεις και τις καταγγελίες και δε θα διστάζουμε να επιβάλουμε τα προβλεπόμενα διοικητικά μέτρα σε κάθε περίπτωση μη συμμόρφωσης και παραβίασης των δικαιωμάτων των καταναλωτών, με την ίδια αυστηρότητα ανεξάρτητα από το μέγεθος και τον τομέα δραστηριότητας των παραβατών.

Κυρίες και κύριοι,

Η σημερινή μεταβατική περίοδος είναι η πλέον πρόσφορη για επαναπροσδιορισμό στρατηγικών στόχων και αξιοποίηση κάθε δημιουργικής καινοτομίας για ανάπτυξη, ακόμη και για συνένωση δυνάμεων μεταξύ επιχειρήσεων. Κοινός στόχος όλων των συμμετεχόντων στην ασφαλιστική αγορά πρέπει να είναι η διασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού και διαφάνειας, προκειμένου να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη των καταναλωτών ασφαλιστικών υπηρεσιών και να τους παρέχουμε δυνατότητα επιλογών που θα καλύπτουν τις πραγματικές τους ανάγκες. Η σωστή ενημέρωση του ασφαλισμένου-καταναλωτή είναι η αναγκαία συνθήκη που μπορεί να οδηγήσει την αγορά σε ένα υψηλότερο επίπεδο αξιοπιστίας και ανάπτυξης. Είναι σημαντικό να γίνει συνείδηση σε όλο το δίκτυο διανομής ότι η πώληση ασφαλιστηρίων συμβολαίων δεν είναι ένα ευκαιριακό επάγγελμα. Το πλαίσιο των υποχρεώσεων του ασφαλιστικού διαμεσολαβητή αλλάζει και μόνον όσοι γνωρίζουν καλά το προϊόν τους και απευθύνονται στον πελάτη με εντιμότητα και ειλικρίνεια θα μπορέσουν να επιβιώσουν μακροπρόθεσμα στον κλάδο.

Εκτός από τους αυτόνομους διαμεσολαβητές, και οι διοικήσεις των ασφαλιστικών επιχειρήσεων οφείλουν με τη στάση τους να δίνουν το σωστό «τόνο» στην αγορά. Να μην ανάγουν την παραγωγή και τα bonus σε ύψιστο μέλημα, να μην παραβλέπουν τα πάσης φύσεως διαπιστωμένα παραπτώματα των συνεργατών τους και να μην ανέχονται τις αθέμιτες πρακτικές των δικτύων τους. Χρειάζεται συζήτηση σε όλη την κλίμακα της ιεραρχίας, ώστε να αναπτύσσεται η σχετική κουλτούρα σε όλον τον οργανισμό. Ο καταναλωτής είναι απαραίτητο να έχει εμπιστοσύνη σε εκείνους που του παρέχουν τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες που χρειάζεται. Για να συμβεί αυτό, κάθε επιχείρηση πρέπει να διαθέτει αποτελεσματικές μεθόδους και διαδικασίες διακυβέρνησης, να προσφέρει προϊόντα με κύριο χαρακτηριστικό τη διαφάνεια και να έχει οικοδομήσει την εταιρική της κουλτούρα με γνώμονα την ευπρέπεια και την εντιμότητα.

Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί εκπρόσωποι της ασφαλιστικής αγοράς,

Ανοίξτε τολμηρά τον ορίζοντα της δραστηριότητάς σας και προτείνετε αξιόπιστα προϊόντα. Αξιοποιήστε την τεχνολογία και το διαδίκτυο για να εκμηδενίστε τις αποστάσεις μεταξύ των αγορών. Σταθείτε με αίσθημα ευθύνης απέναντι στις προκλήσεις και ανατρέψτε με δημιουργική και καινοτόμο σκέψη τις συνθήκες προς όφελος του κοινού, των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών. Στο πλαίσιο αυτό, η Εποπτική Αρχή είναι δίπλα σας, πάντα διαθέσιμη για δημιουργικό διάλογο. Όλοι μαζί μπορούμε να καλύψουμε το κενό που υπάρχει και να φέρουμε την ελληνική ασφαλιστική αγορά πολύ πιο κοντά στο μέσο ευρωπαϊκό όρο. Είναι μία θέση που της ανήκει.

Σας ευχαριστώ και εύχομαι καλή επιτυχία στο Συνέδριό σας.

 

 

 

​​ 
Αυτό το website χρησιμοποιεί cookies για την βελτιστοποίηση της εμπειρίας σας. Μάθετε περισσότερα
Αποδέχομαι