Άρθρα & Συνεντεύξεις

  • Κοινοποίηση:

Άρθρο γνώμης της Υποδιοικήτριας της Τράπεζας της Ελλάδος Χριστίνας Παπακωνσταντίνου σε Ειδική έκδοση της εφημερίδας «Ναυτεμπορική», με τίτλο «Ψηφιακό χρήμα κεντρικής τράπεζας»

18/11/2026 - Άρθρα & Συνεντεύξεις

Tα τελευταία χρόνια σημειώνονται σημαντικές εξελίξεις στον χώρο των πληρωμών. Οι ηλεκτρονικές πληρωμές αυξάνονται, η χρήση μετρητών περιορίζεται και νέες τεχνολογίες χρησιμοποιούνται ολοένα και ευρύτερα, μεταξύ αυτών η Τεχνολογία Κατανεμημένου Καθολικού (DLT). Η τεχνολογία αυτή επιτρέπει τη δημιουργία εναλλακτικών μέσων πληρωμών όπως τα «σταθερά» κρυπτονομίσματα (stablecoins), αλλά και την ψηφιακή αναπαράσταση απαιτήσεων σε πλατφόρμες προγραμματισμού (tokenisation).

Στις εφαρμογές DLT τεχνολογίας έχουν έως σήμερα σημαντική παρουσία τεχνολογικές υποδομές και πάροχοι εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που φέρνει στο προσκήνιο ζητήματα ασφάλειας, ανθεκτικότητας, στρατηγικής αυτονομίας και διατήρησης της νομισματικής κυριαρχίας.

Το Ευρωσύστημα έχει αναπτύξει δύο βασικές πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στο να διατηρήσει το χρήμα κεντρικής τράπεζας τον κεντρικό του ρόλο αφενός ως μέσο συναλλαγών λιανικής και αφετέρου ως μέσο διακανονισμού στις υποδομές πληρωμών και χρηματοπιστωτικών αγορών.

Η πρώτη πρωτοβουλία, που σχετίζεται με τις συναλλαγές λιανικής, είναι το ψηφιακό ευρώ, το οποίο θα αποτελεί ψηφιακή μορφή χρήματος κεντρικής τράπεζας διαθέσιμη για καθημερινές πληρωμές. Δεν θα αντικαταστήσει τα μετρητά ούτε τις ιδιωτικές λύσεις πληρωμών, δηλαδή τις κάρτες και τις άμεσες πληρωμές μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών. Τα υφιστάμενα μέσα πληρωμών θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν και ο πολίτης θα επιλέγει τον τρόπο με τον οποίο επιθυμεί να πληρώσει.

Το ψηφιακό ευρώ θα διατίθεται δωρεάν σε όλους τους πολίτες και θα είναι φιλικό προς τον χρήστη. Η βασική του χρήση θα γίνεται με σύνδεση στο διαδίκτυο (online), ωστόσο, προβλέπεται η διενέργεια πληρωμών και εκτός σύνδεσης (offline), διασφαλίζοντας καθολική προσβασιμότητα και την ιδιωτικότητα των συναλλαγών. Το κόστος αποδοχής του ψηφιακού ευρώ από εμπόρους και επιχειρήσεις αναμένεται να είναι το χαμηλότερο δυνατό. Τέλος, οι τράπεζες θα είναι υπεύθυνες για τη διάθεση του ψηφιακού ευρώ, επομένως θα έχουν τη δυνατότητα να καινοτομήσουν και να συνδυάσουν την προσφορά του ψηφιακού ευρώ με άλλα δικά τους προϊόντα και υπηρεσίες.

Για να διασφαλιστεί ότι το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί ως μέσο πληρωμών και όχι ως μέσο αποταμίευσης, προβλέπονται όρια διακράτησης και μηδενική απόδοση τόκου, ώστε να προστατεύεται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Η νομοθετική διαδικασία για την υιοθέτηση του ψηφιακού ευρώ βρίσκεται στην τελική φάση και αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2026. Παράλληλα, το Ευρωσύστημα διενεργεί εργασίες προετοιμασίας τεχνικής ετοιμότητας, με έμφαση στις δοκιμές και στη συμμετοχή της αγοράς. Οι πρώτες πιλοτικές δοκιμές θα ξεκινήσουν από τα μέσα του 2027 και μια πιθανή πρώτη έκδοση του ψηφιακού ευρώ θα ακολουθήσει εντός του 2029.

Η δεύτερη πρωτοβουλία εστιάζει στις χρηματοπιστωτικές αγορές χονδρικής. Συγκεκριμένα, οι τεχνολογίες DLT και tokenisation μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μεταβίβαση και τον διακανονισμό κινητών αξιών και άλλων χρηματοπιστωτικών μέσων, ανοίγοντας τον δρόμο για αποτελεσματικότερες, ταχύτερες και με χαμηλότερο κόστος χρηματοπιστωτικές συναλλαγές. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωσύστημα προωθεί την ενσωμάτωση τεχνολογιών DLT στις υπηρεσίες TARGET. Αυτό σημαίνει ότι το χρήμα κεντρικής τράπεζας, ως μέσο που δεν ενέχει κίνδυνο και αποτελεί θεμέλιο εμπιστοσύνης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, θα μπορεί να χρησιμοποιείται για την πληρωμή και τον διακανονισμό συναλλαγών που πραγματοποιούνται με τη χρήση DLT τεχνολογίας.

Η προσέγγιση του Ευρωσυστήματος αναπτύσσεται σε ένα ενιαίο πρόγραμμα με δύο βασικούς άξονες. Το Pontes, λατινική λέξη που σημαίνει γέφυρες, αποτελεί τη βραχυπρόθεσμη λύση που τέθηκε επιτυχώς σε πιλοτική λειτουργία από την 21η Σεπτεμβρίου του 2026 και επιτρέπει τη διασύνδεση πλατφορμών DLT της αγοράς με τις υπηρεσίες TARGET του Ευρωσυστήματος. Οι λειτουργικότητες και δυνατότητες που θα προσφέρονται θα διευρύνονται σταδιακά τα επόμενα δύο χρόνια, ενώ η εμπειρία που θα αποκτηθεί και τα αποτελέσματα που θα προκύψουν μέσω της υλοποίησης του έργου Pontes θα τροφοδοτήσουν με τη σειρά τους τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό του Ευρωσυστήματος. Το έργο Appia, που παίρνει το όνομά του από τη ρωμαϊκή Αππία οδό, διερευνά τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός σχεδίου για ένα ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό οικοσύστημα ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων με ορίζοντα το 2028, μέσα από τη στενή συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Με τις δύο παραπάνω πρωτοβουλίες το Ευρωσύστημα αποσκοπεί στο να διασφαλίσει τον ρόλο του ευρώ στις συναλλαγές λιανικής και χονδρικής εν μέσω ενός γρήγορα εξελισσόμενου τοπίου πληρωμών. Η προσπάθεια αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, δεδομένης της ανάγκης της Ευρώπης να ενισχύσει τη θέση της σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από την αυξανόμενη ψηφιοποίηση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και από εντεινόμενους γεωπολιτικούς κινδύνους. Απώτερος στόχος του Ευρωσυστήματος είναι να διατηρήσει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της επόμενης γενιάς πληρωμών, διασφαλίζοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

​​ 
Αυτό το website χρησιμοποιεί cookies για την βελτιστοποίηση της εμπειρίας σας. Μάθετε περισσότερα
Αποδέχομαι