Συνέντευξη του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα στον ραδιοφωνικό σταθμό «Παραπολιτικά 90,1», με τους δημοσιογράφους Σωτήρη Ξενάκη και Βασίλη Σκουρή
01/04/2026 - Άρθρα & Συνεντεύξεις
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Είναι μαζί μας και τον ευχαριστούμε πάρα πολύ, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Γιάννης Στουρνάρας. Καλή σας μέρα κύριε Διοικητά.
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Καλή σας μέρα! Η χαρά είναι δική μου.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πού οδεύει η οικονομία με τον πόλεμο τώρα κύριε Διοικητά;
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Είδαμε και μια έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής και λίγο ταραχτήκαμε πρέπει να πω.
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Κοιτάξτε, ένας πόλεμος πάντα έχει δυσάρεστες επιπτώσεις και μάλιστα αυτή τη φορά έχουμε μία ακολουθία δυσάρεστων γεγονότων στην οικονομία. Ξεκινήσαμε από την πανδημία. Μετά είχαμε την αδικαιολόγητη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Κατόπιν είχαμε τους δασμούς που επέβαλε ο πρόεδρος Τραμπ και τώρα έχουμε την πολεμική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή. Όλα αυτά, όπως καταλαβαίνετε, επιδρούν πολύ αρνητικά στις οικονομίες και ειδικά στην Ευρώπη που είμαστε καθαρός εισαγωγέας ενέργειας. Από εκεί ξεκινάει το μεγάλο πρόβλημα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πού θα οδηγηθεί λοιπόν; Αναλόγως βεβαίως και της διάρκειας του πολέμου, κύριε Διοικητά.
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Ακριβώς αυτό, είναι η διάρκεια και η ένταση. Γι’ αυτό και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κάναμε ένα σενάριο βάσης και κάναμε κι ένα σενάριο βάσης στην Τράπεζα της Ελλάδος. Θα το παρουσιάσουμε την επόμενη Δευτέρα στη Γενική Συνέλευση των Μετόχων, αλλά έχουμε κάνει και άλλα δύο σενάρια στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ακριβώς επειδή υπάρχει πολύ μεγάλη αβεβαιότητα και δεν ξέρουμε πόσο θα κρατήσει και ποια θα είναι η ένταση αυτού του πολέμου. Όλοι ευχόμαστε να κρατήσει λίγο. Η αλήθεια είναι ότι οι αρχικές εκτιμήσεις απεδείχθησαν αισιόδοξες, ότι δηλαδή θα κρατούσε για έναν μήνα μόνο. Τελικά συνεχίζεται και πάνω από τον μήνα. Και όχι μόνο αυτό, αλλά έχουν καταστραφεί πλέον και εγκαταστάσεις παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Κόλπο, που παράγει το ένα τρίτο περίπου του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο. Έχουν κλείσει και τα Στενά του Ορμούζ, όπως ξέρετε, που εκεί είναι το πολύ μεγάλο πρόβλημα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Εκτιμάτε ότι αυτή η κρίση μπορεί να είναι εκτός ελέγχου κύριε Διοικητά;
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Εκτός ελέγχου δεν το πιστεύω, διότι δεν συμφέρει κανέναν. Και πρώτα απ’ όλα δεν συμφέρει την Αμερική. Πριν βγω στην εκπομπή σας διάβασα τα τελευταία νέα. Είδα σχετικά αισιόδοξες δηλώσεις από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, από τον πρόεδρο του Ιράν. Θέλω να πιστεύω ότι θα λήξει γρήγορα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θα μου επιτρέψετε να σας πω βέβαια ότι, εσείς το ξέρετε πιο καλά από εμένα, παρακολουθείτε και τον ξένο Τύπο διαρκώς, ότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει κάνει τις τελευταίες 15 μέρες μια σειρά από τελείως αντιφατικές δηλώσεις, μεταξύ τους συγκρουόμενες. Μία πάνε το πετρέλαιο, το βαρέλι στα 120 δολάρια, μία το κατεβάζουν στα 100 και αυτό πηγαίνει και έρχεται ανά δεκαπενθήμερο, τουλάχιστον 20 μέρες είναι τώρα που συμβαίνει αυτό.
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Ναι, αλλά όλοι έχουμε μία αίσθηση όμως του πως πάνε τα πράγματα. Βεβαίως πρέπει να λάβουμε υπόψη τι λέει ο πρόεδρος Τραμπ, είναι ένας εκ των εμπλεκομένων στον πόλεμο αυτό. Κοιτάξτε να δείτε, όπως θίγει κι εμάς, την Ευρώπη, θίγει και την Αμερική, κάπως λιγότερο. Διότι η Αμερική είναι καθαρός εξαγωγέας ενέργειας, ενώ εμείς στην Ευρώπη είμαστε καθαροί εισαγωγείς. Δεν συμφέρει όμως κανέναν αυτός ο πόλεμος. Και όπως είπε ένας αναλυτής, αυτός ήταν πόλεμος επιλογής για την Αμερική. Δεν ήταν πόλεμος ανάγκης.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μάθαμε ότι ο αμερικανός αντιπρόεδρος είπε στον πρωθυπουργό του Ισραήλ ότι μας είπες λάθος δεδομένα και μπήκαμε σε λάθος πόλεμο μην έχοντας τα δεδομένα.
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Τα διάβασα αυτά. Ας βγουν τότε (από τον πόλεμο), αφού μπήκαν λάθος. Σωστά;
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σωστά. Πάμε τώρα στα δικά μας. Από σήμερα λαμβάνονται κάποια μέτρα κι επίσης υπάρχει μια έντονη πληροφόρηση από ρεπορτάζ, καλό νομίζω εγώ, ότι υπάρχει επίσης και ένα πλάνο Β στο οπλοστάσιο της κυβέρνησης, που είναι αυτή η περίφημη εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ του 2022 που προβλέπει και άλλα πράγματα. Για παράδειγμα, επιδοτήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα, επιδοτήσεις για νοικοκυριά κι επιχειρήσεις, επιδοτήσεις στο βιομηχανικό ρεύμα, το οποίο το ζητάνε οι βιομήχανοι εδώ και πάρα πολύ καιρό, market pass κτλ. Αντέχει η οικονομία όλο αυτό; Αντέχει τα μέτρα αυτά; Η αντιπολίτευση ζητάει ακόμη περισσότερα μάλιστα. Λέει ότι αυτά δεν φτάνουν και ότι είναι ασπιρίνες.
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Κοιτάξτε, όλες οι χώρες έχουν πάρει μέτρα. Κι εμείς πήραμε. Είναι ήπια προς το παρόν, διότι ακριβώς δεν έχουμε πολύ μεγάλη κλιμάκωση της κρίσης. Το πετρέλαιο είναι στα εκατό, εκατό και κάτι δολάρια το βαρέλι. Θυμίζω το 2022 ήταν πολύ, πολύ υψηλότερα και στο παρελθόν ακόμα υψηλότερα. Άρα πρέπει να ελπίζουμε για το καλύτερο και να προετοιμαζόμαστε για το χειρότερο. Το καλό είναι ότι η ελληνική οικονομία μπήκε σε αυτήν την κρίση έχοντας, δεν θα έλεγα ποτέ τη λέξη θωρακισμένη, αλλά έχοντας αρκετά μαξιλαράκια και στα δημοσιονομικά και στο δημοσιονομικό θέμα έχουμε πρωτογενή πλεονάσματα. Υπάρχουν μεγάλα αποθεματικά του Δημοσίου στην Τράπεζα της Ελλάδος, πολύ ψηλά. Οι τράπεζες είναι επαρκώς κεφαλαιοποιημένες, καλύτερα από κάθε άλλη φορά. Οι ασφαλιστικές εταιρείες το ίδιο, γιατί κι αυτές παίζουν έναν ρόλο σε μία τέτοια κρίση. Άρα να ευχόμαστε για το καλύτερο. Τώρα, αν ο μη γένοιτο, συνεχιστεί αυτός ο πόλεμος, τότε αναγκαστικά θα πρέπει να παρθούν και άλλα μέτρα. Σαφώς.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Διοικητά ο στασιμοπληθωρισμός σας φοβίζει;
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Βεβαίως και με φοβίζει, μα αυτό είναι: κάθε σοκ από την πλευρά της προσφοράς, κάθε κλυδωνισμός έχει στασιμοπληθωριστική παρενέργεια. Δηλαδή ο πληθωρισμός ανεβαίνει, η οικονομική ανάπτυξη μειώνεται. Αυτήν τη στιγμή κανείς δεν λέει ότι θα μπούμε σε ύφεση, προς το παρόν τουλάχιστον, αλλά εάν συνεχιστεί, αν πάμε σε σενάρια πάνω από 150 δολάρια το βαρέλι, δεν αποκλείεται τίποτα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Και ύφεση λέτε.
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Ναι, ακόμα και ύφεση. Για την Ευρώπη μιλάω. Στην Ελλάδα θα είναι ακόμα δυσκολότερο να πάμε σε ύφεση, γιατί ήδη έχουμε ένα θετικό παραγωγικό κενό. Όπως ξέρετε, αναπτυσσόμαστε περίπου 100 μονάδες βάσης, 1%, να το πω απλά, πάνω από την υπόλοιπη Ευρώπη. Στην Ευρώπη, αυτήν τη στιγμή, το ήπιο σενάριο λέει ότι η ανάπτυξη θα πέσει στο 0,9 από 1,2 που θεωρούσαμε. Εμείς εδώ στην Τράπεζα της Ελλάδος θεωρούμε ότι με αυτό το σενάριο βάσης από 2,1% θα πάμε στο 1,9%. Αλλά, επαναλαμβάνω, είναι το σενάριο βάσης αυτό που στηρίζεται σε μέση τιμή πετρελαίου 81 δολάρια το βαρέλι για όλον τον χρόνο βέβαια. Θα μου πείτε, μα είναι 100 τώρα. Ναι, αλλά είναι τώρα. Δεν σημαίνει ότι θα είναι για όλον τον χρόνο τόσο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Να ρωτήσω γι’ αυτήν την πολύ μεγάλη ένταση που έχουμε τα τελευταία εικοσιτετράωρα, ειδικά μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης. Χθες ο κ. Τραμπ είπε απίστευτα πράγματα για τη Γαλλία, τη Βρετανία και τις άλλες χώρες της Ευρώπης που έχουν αρνηθεί να του παραχωρήσουν βάσεις, εναέριο χώρο και όλα τα υπόλοιπα. Είπε μάλιστα πως θα είστε μόνοι σας από εδώ και στο εξής, αν θέλετε πετρέλαιο, να πάτε στο Ορμούζ να το βρείτε αυτό. Αυτό λέτε θα πάει και θα τελειώσει και θα μείνει πίσω; Δεν θυμάμαι ποτέ στην ιστορία τουλάχιστον του τελευταίου μισού αιώνα, να υπάρχει τόση μεγάλη ένταση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης, Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρώπης συνολικά.
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Πολλά έχουν αλλάξει εδώ και αρκετούς μήνες στις σχέσεις αυτές και στη ρητορική και στη γλώσσα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι και τι σημαίνει αυτό;
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Και στη γλώσσα που χρησιμοποιείται. Κοιτάξτε για την Ευρώπη, κατά την άποψή μου, είναι ένα ακόμα καμπανάκι που λέει ότι πρέπει να προχωρήσουμε σε στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Επιτέλους να κάνουμε αυτά που πρέπει να κάνουμε, δηλαδή να ενοποιηθούμε περισσότερο, να αποκτήσουμε μία περισσότερο ομοσπονδιακή μορφή και στα δημοσιονομικά και στα τραπεζικά. Να προχωρήσουμε στην περίφημη Τραπεζική Ένωση, επιτέλους. Στην περίφημη Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και στην Ενεργειακή Ένωση. Και να αρχίσουμε πλέον να απογαλακτιζόμαστε από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Η Ευρώπη έχει δυνατότητες, δεν τις έχει εκμεταλλευθεί.
Και βέβαια μέχρι τώρα κάθε κρίση ήταν και ένα βήμα για να προχωρήσουμε περισσότερο. Η ελληνική κρίση για παράδειγμα. Ξέρετε, πολλές φορές χρησιμοποιώ μια ορολογία και λέω ότι η Ελλάδα απεδείχθη τελικά «μαμή της ιστορίας» στην περίπτωση αυτή, γιατί ανάγκασε την Ευρώπη να δημιουργήσει εργαλεία που δεν τα είχε πριν και που απεδείχθησαν πολύ χρήσιμα, για παράδειγμα στον Covid, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Αν δεν υπήρχε η ελληνική κρίση, δεν θα είχαμε σήμερα, κατά την άποψή μου, Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Έτσι λοιπόν και η κρίση αυτή σήμερα, η οποία έρχεται μετά από τους δασμούς, η κρίση αυτή στη Μέση Ανατολή, που είναι μία μεγάλη ενεργειακή κρίση, ας μην κρυβόμαστε, είναι. Ο Διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, ο κύριος Φατίχ Μπιρόλ είπε ότι στην ουσία, εάν συνεχιστεί αυτός ο πόλεμος, θα είναι ό,τι ήταν η κρίση του ‘73 και του ‘22 μαζί. Και αυτός είναι πιο ειδικός από εμάς να το πει αυτό. Άρα, καταλαβαίνετε, η Ευρώπη πρέπει επιτέλους να προχωρήσει μαζί ενοποιημένη. Και βλέπω ορισμένα θετικά στοιχεία. Οι Γερμανοί κατήργησαν το φρένο χρέους, για παράδειγμα, για να μπορέσουν να κάνουν μεγαλύτερες επενδύσεις. Αρχίζουν και μιλάνε ομόλογοί μου κεντρικών τραπεζών, που πριν από μερικά χρόνια ούτε καν - συγγνώμη θα χρησιμοποιήσω την έκφραση με θεωρούσαν γραφικό που έλεγα να προχωρήσουμε σε κοινή έκδοση χρέους. Τώρα το λένε και αυτοί. Άρα βλέπω θετικά στοιχεία.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μπορεί να ελεγχθεί, κύριε Διοικητά, ο πληθωρισμός; Στον βαθμό που μπορεί.
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Κοιτάξτε να δείτε. Το θέμα είναι, πιστεύουμε ότι θα κρατήσει αυτό το πράγμα έξι μήνες; Δεν το πιστεύω. Όταν σταματήσει ο πόλεμος, ναι μεν θα έχουμε, ας το πω, παρενέργειες. Δεν θα πέσει ο πληθωρισμός από τη μία μέρα στην άλλη. Δεν θα κρατήσει όμως πολύ. Κατά την άποψή μου. Θα επιστρέψουμε σε μία κανονικότητα έπειτα από έναν ορισμένο χρόνο. Και εγώ, επειδή θέλω να βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο, ουδέν κακόν αμιγές καλού. Είναι ένα νέο καμπανάκι κινδύνου για την Ευρώπη που λέει ότι πρέπει να προχωρήσετε σε περισσότερη ενοποίηση και των αγορών, να καταργήσετε τα εσωτερικά εμπόδια, γιατί υπάρχουν πολύ υψηλά ακόμα εμπόδια στις συναλλαγές, ακόμα και μέσα στην ευρωζώνη και να προχωρήσουμε επιτέλους στα βήματα που έχουμε πει. Δηλαδή κοινή έκδοση χρέους για συγκεκριμένα πράγματα. Θέλουμε να προχωρήσουμε μαζί στην άμυνα; Στην πράσινη μετάβαση; Στις νέες τεχνολογίες; Γι’ αυτά τα τρία πράγματα ας τα εκδίδουμε, ας εκδώσουμε κοινό ευρωπαϊκό χρέος.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κοινό ευρωπαϊκό χρέος για άμυνα, πράσινη ανάπτυξη είπατε;
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Και για νέες τεχνολογίες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Και για νέες τεχνολογίες.
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Και καινοτομία. Και τρία πράγματα συγκεκριμένα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τώρα κύρια Διοικητά να σας ρωτήσω. Η πολιτική σταθερότητα στη χώρα είναι, πώς να το πω, κριτήριο για το πού θα πάει η πορεία; Ή μπορούν να γίνουν εκλογές σήμερα;
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Νομίζω το να γίνουν εκλογές σήμερα θα ήταν ένα τεράστιο λάθος, αν μου επιτραπεί. Δεν μπορώ να κάνω πολιτικά σχόλια από τη θέση μου, αλλά αυτήν τη στιγμή η Ελλάδα θεωρείται ένα πολύ επιτυχημένο παράδειγμα εξόδου από μια πολύ μεγάλη κρίση, ίσως τη μεγαλύτερη κρίση που η Ευρώπη έζησε τα τελευταία χρόνια και πηγαίνει πολύ καλά. Δεν θα έλεγα άριστα, γιατί είμαι απ’ αυτούς που πιστεύουν ότι το άριστο είναι ο εχθρός του καλού. Πηγαίνουμε όμως καλά. Για ποιο λόγο να κάνουμε εκλογές τώρα εν μέσω πολέμου και τόσο μεγάλης αναστάτωσης; Δεύτερον, η πολιτική σταθερότητα είναι το μεγαλύτερο άυλο κεφάλαιο που έχει μία χώρα. Της επιτρέπει να παίρνει αποφάσεις κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μάλιστα. Σας ευχαριστούμε πολύ.
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Κι εγώ ευχαριστώ.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Να πούμε εδώ ότι μέχρι την Τετάρτη λογικά θα έχει ανακοινωθεί και η ανανέωση της θητείας του κυρίου Στουρνάρα στη Διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος. Τρίτη θητεία. Καλά τα λέμε κύριε Διοικητά;
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Δεν έχω κάποια πληροφορία. Αν έχετε εσείς να μου τη μεταφέρετε.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Εγώ το μεταφέρω, το έχω και το μεταφέρω.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ξέροντας την απάντηση από πριν. Λοιπόν, ευχαριστούμε πολύ.
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Το σημειώνω και περιμένω και ελπίζω να επαληθευτείτε.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ευχαριστούμε πολύ. Να είστε καλά!
Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Κι εγώ! Γεια σας!